Iran và Hoa Kỳ dự kiến sẽ có các cuộc hội đàm vào thứ Sáu tại Oman về chương trình hạt nhân của Tehran. Cuộc gặp này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày của Israel tại Iran vào tháng Sáu và việc Cộng hòa Hồi giáo đàn áp đẫm máu các cuộc biểu tình toàn quốc.
Tổng Thống Donald Trump tiếp tục gây áp lực lên Iran, đe dọa tấn công nếu Tehran phát động các vụ hành quyết hàng loạt hoặc có hành động liên quan đến việc sát hại những người biểu tình ôn hòa. Ngoài ra, Tổng Thống Trump đã đưa chương trình hạt nhân của Iran trở lại tâm điểm chú ý sau khi cuộc chiến tháng Sáu làm gián đoạn năm vòng đàm phán trước đó tại Rome và Muscat, Oman.
Tổng Thống Trump đã bắt đầu tiến trình ngoại giao này bằng việc gửi một lá thư vào năm ngoái tới Lãnh tụ Tối cao Iran, Ayatollah Ali Khamenei, 86 tuổi, nhằm thúc đẩy các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, Ayatollah Khamenei đã cảnh báo Iran sẽ đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào bằng một cuộc tấn công của riêng mình.
Oman, một quốc gia ở rìa phía đông của Bán đảo Ả Rập, đã đóng vai trò trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và đặc phái viên Trung Đông của Hoa Kỳ, Steve Witkoff. Hai bên đã có những cuộc gặp trực tiếp sau các cuộc đàm phán gián tiếp, một điều hiếm thấy do hàng thập kỷ căng thẳng giữa hai nước.
Tuy nhiên, quá trình này không hoàn toàn suôn sẻ. Ông Witkoff từng đề xuất mức làm giàu uranium 3,67% có thể là điểm mà hai nước có thể đồng ý. Tuy nhiên, mức này tương tự với các điều khoản của thỏa thuận hạt nhân năm 2015 mà Tổng Thống Donald Trump đã đơn phương rút Hoa Kỳ khỏi đó. Kể từ đó, ông Witkoff, Tổng Thống Trump và các quan chức Hoa Kỳ khác đã luôn khẳng định Iran không được phép làm giàu uranium dưới bất kỳ thỏa thuận nào, một điều mà Tehran khăng khăng không đồng ý.
Cuộc đàm phán này diễn ra sau khi Iran thú nhận vào tháng 11 rằng các cuộc tấn công trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel hồi tháng Sáu đã buộc họ phải ngừng mọi hoạt động làm giàu uranium trong nước, mặc dù các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế vẫn chưa thể đến thăm các địa điểm bị tấn công.
Các cuộc biểu tình tại Iran bắt đầu vào cuối tháng 12 vì sự sụp đổ của đồng nội tệ rial đã nhanh chóng lan rộng ra toàn quốc, dẫn đến một cuộc đàn áp đẫm máu khiến hàng nghìn người thiệt mạng và hàng chục nghìn người bị chính quyền bắt giữ.
Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là vì mục đích hòa bình, nhưng các quan chức nước này ngày càng đe dọa theo đuổi vũ khí hạt nhân. Hiện Iran đang làm giàu uranium tới mức gần như vũ khí là 60%, quốc gia duy nhất trên thế giới không có chương trình vũ khí hạt nhân mà làm như vậy. Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, kho dự trữ uranium của Iran đã lên tới khoảng 9.870 kg, trong đó một phần nhỏ đã được làm giàu tới 60%.
Các cơ quan tình báo Hoa Kỳ đánh giá rằng Iran vẫn chưa bắt đầu chương trình vũ khí, nhưng đã thực hiện các hoạt động giúp họ có thể sản xuất một thiết bị hạt nhân nếu họ chọn làm vậy. Thông tin từ Associated Press cho biết.
