Ngày 31 tháng 1 năm 1961 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử khám phá không gian khi Ham, một chú tinh tinh, trở thành động vật có vú lớn đầu tiên bay vào vũ trụ trên một tên lửa Redstone trong chương trình Mercury.
Chuyến bay của Ham diễn ra ba tháng trước khi Alan Shepard trở thành người Mỹ đầu tiên bay vào không gian. Chú tinh tinh này, có tên khai sinh là “Number 65”, sinh năm 1957 tại Cameroon thuộc Tây Phi, đã được đưa đến Hoa Kỳ và trải qua quá trình huấn luyện chuyên sâu tại Căn cứ Không quân Holloman ở New Mexico để chuẩn bị cho nhiệm vụ mang tính tiên phong.
Trong quá trình huấn luyện, Ham được dạy thực hiện các nhiệm vụ đơn giản để đảm bảo khả năng sống sót trong môi trường không gian khắc nghiệt. Chú phải học cách nhấn một cần gạt trong vòng 5 giây khi đèn xanh nhấp nháy để tránh bị sốc điện nhẹ ở chân, còn nếu phản ứng đúng sẽ nhận được một viên thức ăn.
Ban đầu, kế hoạch bay yêu cầu Ham đạt độ cao 115 dặm và tốc độ 4.400 dặm/giờ. Tuy nhiên, do một số trục trặc kỹ thuật, chuyến bay đã vượt xa dự kiến, đạt độ cao 157 dặm và tốc độ 5.857 dặm/giờ. Dù vậy, Ham đã trải qua 6,6 phút trong trạng thái không trọng lượng trong suốt chuyến bay kéo dài 16,5 phút.
Thành công của Ham đã chứng minh rằng các sứ mệnh bay vào không gian có thể thực hiện được ngay cả khi có sự cố kỹ thuật, tạo tiền đề quan trọng cho các chuyến bay có người lái sau này, bao gồm cả chuyến bay của John Glenn vào quỹ đạo năm 1962.
Sau chuyến bay lịch sử, Ham trở nên nổi tiếng toàn cầu, xuất hiện trên nhiều bài báo, bìa tạp chí và chương trình truyền hình. Chú sống tại Vườn thú Quốc gia Smithsonian ở Washington D.C. cho đến năm 1980, sau đó chuyển đến Vườn thú Bắc Carolina và qua đời năm 1983.
Công nghệ tên lửa cũng đã có những bước tiến vượt bậc kể từ thời điểm Ham bay vào vũ trụ. Các tên lửa hiện đại như Pegasus có thể được phóng từ máy bay, trong khi các tên lửa mạnh mẽ hơn như Vulcan đang dần thay thế các loại cũ, mở ra nhiều tiềm năng mới cho ngành hàng không vũ trụ, theo thông tin từ NASA.
