Một chiến dịch của Hoa Kỳ nhằm bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela, ông Nicolás Maduro, đang gây ra một cuộc tranh luận gay gắt ở Washington và quốc tế. Nhiều người lo ngại rằng hành động này có thể làm suy yếu các chuẩn mực quốc tế, trong khi những người khác cho rằng nó là một thông điệp răn đe mạnh mẽ đối với các đối thủ như Trung Quốc và Nga.
Các nhà phê bình cho rằng việc bắt giữ một nhà lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền có thể tạo ra một tiền lệ nguy hiểm, có thể được các đối thủ sử dụng để biện minh cho các hành động quân sự của riêng họ vượt ra ngoài biên giới của họ. “Mối quan tâm chính của tôi hiện nay là Nga sẽ sử dụng điều này để biện minh cho các hành động quân sự bất hợp pháp và man rợ của họ chống lại Ukraine, hoặc Trung Quốc để biện minh cho việc xâm lược Đài Loan,” theo lời của Dân biểu Don Bacon, đảng viên Cộng hòa. Dân biểu Ro Khanna, đảng viên Dân chủ, cũng đặt câu hỏi: “Chúng ta sẽ nói gì bây giờ nếu Putin cố gắng bắt Zelenskyy?”
Tuy nhiên, một số người lại cho rằng các chuẩn mực như vậy chưa bao giờ hạn chế được Nga hay Bắc Kinh. Thay vào đó, sự răn đe được định hình bởi sức mạnh, tốc độ và khả năng. Cuộc đột kích của Mỹ vào Venezuela đã gây ra một cuộc tranh luận gay gắt về việc liệu hành động này có răn đe các đối thủ hay không, hoặc liệu nó có tạo cơ hội cho họ biện minh cho các hành động của riêng mình hay không.
Các chuyên gia cho rằng, đối với các đối thủ của Hoa Kỳ, điều gây sốc nhất có lẽ là sự thể hiện rõ ràng về khả năng sát thương của Hoa Kỳ. Chiến dịch này đã dẫn đến cái chết của hàng chục nhân viên an ninh Venezuela và Cuba. Tổng Thống Donald Trump cũng đã công khai thừa nhận bản chất của chiến dịch, mô tả nó là một hoạt động bạo lực do hoàn cảnh bắt buộc. Các nhà phân tích cho rằng, sự sẵn sàng sử dụng vũ lực quyết định – và công khai thừa nhận điều đó – có giá trị răn đe riêng.
Bên cạnh thương vong, chiến dịch này còn phát đi tín hiệu thứ hai thông qua việc thực hiện: tốc độ, độ chính xác và sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Các lực lượng đặc biệt của Hoa Kỳ đã dành nhiều tháng để diễn tập cuộc đột kích, bao gồm cả việc huấn luyện trên một bản sao đầy đủ của dinh thự của ông Maduro. Các sĩ quan CIA đã xây dựng một bức tranh chi tiết về thói quen hàng ngày của ông Maduro để xác định thời điểm dễ bị tổn thương nhất. Theo cựu nhân viên phản gián FBI Eric O’Neill, những chi tiết này có lẽ quan trọng hơn đối với Bắc Kinh và Moscow so với các cuộc tranh luận pháp lý tại Liên Hợp Quốc. Ông O’Neill nói: “Ít nhất là trong khi Tổng Thống Donald Trump còn đương chức, nó sẽ giống như một sự răn đe đối với Trung Quốc và Nga.”
Sự răn đe cuối cùng nằm ở kinh nghiệm: khả năng về thể chế để lên kế hoạch và thực hiện các hoạt động phức tạp, dựa trên thông tin tình báo, được xây dựng dựa trên nhiều thập kỷ chiến dịch chống khủng bố và các chiến dịch đặc biệt. Các quan chức Hoa Kỳ chỉ ra sự tích hợp liền mạch của việc thu thập thông tin tình báo, diễn tập, hậu cần và lực lượng vũ trang như bằng chứng về một hệ thống hoạt động trưởng thành có thể được kích hoạt mà không cần báo trước.
Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế vẫn lo ngại. Ravina Shamdasani, phát ngôn viên chính của văn phòng nhân quyền Liên Hợp Quốc, cảnh báo chiến dịch này có thể làm suy yếu các chuẩn mực toàn cầu. Trung Quốc cho biết họ “bị sốc sâu sắc”, lên án những gì họ gọi là “việc Mỹ sử dụng vũ lực trắng trợn chống lại một quốc gia có chủ quyền và hành động chống lại tổng thống của nước này”. Nga cũng lên án hoạt động của Mỹ tại Liên Hợp Quốc là vi phạm chủ quyền và luật pháp quốc tế.
Theo tin từ Fox News, các chuyên gia nhận định rằng, các đối thủ có thể viện dẫn luật pháp quốc tế về mặt hùng biện, nhưng điều định hình các tính toán của họ là khả năng đã được chứng minh, đặc biệt khi kết hợp với kinh nghiệm để lên kế hoạch, diễn tập và thực hiện mà không cần báo trước.
