Vụ trình diện trước tòa đầu tiên của Nicolás Maduro tại Mỹ, một phiên tòa được bảo vệ nghiêm ngặt, nơi ông tự nhận vẫn là tổng thống Venezuela, chỉ là bước khởi đầu cho một hành trình pháp lý có thể khiến ông phải ngồi tù và rời xa quyền lực trong nhiều năm, thậm chí là cả phần đời còn lại.
Theo tin từ hãng thông tấn Associated Press, cựu lãnh đạo Nam Mỹ và vợ ông, Cilia Flores, đã bị truy tố hôm thứ Hai vì tội buôn bán ma túy, vài ngày sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ họ từ nhà riêng ở Caracas trong một cuộc đột kích bất ngờ vào giữa đêm. Cả hai đều không nhận tội.
Chính quyền Tổng Thống Donald Trump đã bảo vệ hành động quân sự này như một “chiến dịch thực thi pháp luật” để bắt giữ Maduro trong một vụ án hình sự mà các công tố viên Mỹ đã khởi xướng cách đây 6 năm. Tại tòa, Maduro gọi đây là một vụ bắt cóc và tự nhận mình là tù nhân chiến tranh.
Trong khi Venezuela đang phải đối mặt với những hệ lụy địa chính trị, Maduro và bà Flores bị giam giữ ở thành phố New York, cách khoảng 2.100 dặm (3.400 km). Lần xuất hiện tiếp theo của họ tại tòa dự kiến vào ngày 17 tháng Ba.
Một trong những khả năng pháp lý sắp tới là Maduro và bà Flores có thể yêu cầu thẩm phán cho phép họ được tại ngoại, nhưng điều này dường như khó xảy ra. Thẩm phán Alvin Hellerstein cho biết ông sẽ xem xét các yêu cầu xin tại ngoại “bất cứ khi nào và thường xuyên bạn thấy phù hợp”. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là ông sẽ đồng ý thả Maduro và bà Flores.
Cả hai bị buộc tội các hành vi phạm tội nghiêm trọng có thể chịu án chung thân, và các công tố viên có thể lập luận rằng họ có nguy cơ bỏ trốn. Maduro bị cáo buộc âm mưu khủng bố ma túy. Ông và vợ bị cáo buộc là một phần của âm mưu nhập lậu cocaine vào Mỹ và sở hữu súng máy. Các thẩm phán hiếm khi chấp nhận cho tại ngoại trong những trường hợp như vậy.
Luật sư của bà Flores, Mark Donnelly, cho biết bà đã bị “thương tích đáng kể” trong vụ bắt giữ và cần phải chụp X-quang và đánh giá y tế vì bà có thể bị gãy xương hoặc bầm tím nghiêm trọng ở xương sườn. Bà xuất hiện tại tòa với băng trên trán, trên thái dương và mí mắt.
Luật sư của Maduro, Barry Pollack, nói với thẩm phán rằng Maduro có “các vấn đề về sức khỏe và y tế cần được quan tâm” trong khi ông bị giam giữ. Ông không nói rõ những vấn đề đó là gì. Thẩm phán yêu cầu cả hai luật sư phối hợp với các công tố viên để đảm bảo bà Flores và Maduro được chăm sóc thích hợp.
Những người không phải là công dân Mỹ bị buộc tội phạm tội ở Mỹ có quyền được lãnh sự quán từ quê nhà đến thăm. Maduro nói với thẩm phán thông qua một phiên dịch viên rằng ông và bà Flores muốn có một cuộc gặp như vậy. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ điều đó sẽ diễn ra như thế nào, sau khi Maduro ra lệnh đóng cửa đại sứ quán và lãnh sự quán Venezuela tại Mỹ vào đầu năm 2019. Theo ABC News.
Maduro có thể cần các cuộc gặp này, một phần để đảm bảo rằng hóa đơn pháp lý của ông có thể được thanh toán. Maduro và Flores đã bị Mỹ trừng phạt trong nhiều năm, khiến việc bất hợp pháp cho bất kỳ người Mỹ nào lấy tiền từ họ mà không có giấy phép từ Bộ Ngân khố.
Hellerstein hướng dẫn các công tố viên làm việc với các luật sư của Maduro và Flores để đảm bảo rằng họ “có thể đại diện cho khách hàng của mình một cách nhiệt tình và đầy đủ”.
Hôm thứ Ba, Maduro đã mở rộng đội ngũ pháp lý của mình, bổ sung Bruce Fein, một chuyên gia về luật hiến pháp và quốc tế, người từng là trợ lý phó Bộ trưởng Tư pháp Mỹ dưới thời Tổng Thống Ronald Reagan. Pollack cam kết sẽ có những thách thức “đáng kể” đối với tính hợp lệ của bản cáo trạng của Maduro và lưu ý rằng có những vấn đề pháp lý phức tạp cần phải đối mặt.
Sau khi quân đội Mỹ bắt giữ Noriega vào năm 1989, các luật sư của ông đã lập luận rằng ông được miễn trừ truy tố với tư cách là người đứng đầu một quốc gia nước ngoài có chủ quyền. Tuy nhiên, lập luận đó cuối cùng đã thất bại, một phần vì Noriega chưa bao giờ giữ chức vụ tổng thống trong sáu năm cai trị trên thực tế của mình.
Maduro tuyên bố đã thắng ba cuộc bầu cử phổ thông, nhưng Mỹ đã không công nhận ông là nhà lãnh đạo hợp pháp của Venezuela trong nhiều năm, và do đó không được hưởng quyền miễn trừ chủ quyền.
Có khả năng một cuộc chiến pháp lý về tính hợp pháp của việc truy tố của Mỹ sẽ kéo dài trong một thời gian, cuối cùng sẽ đến các tòa án phúc thẩm.
