Trong bối cảnh tình trạng sa thải ngày càng gia tăng, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ, các công ty ngày càng viện dẫn Trí tuệ Nhân tạo (AI) khi đưa ra thông báo cắt giảm nhân sự. Điều này gây bất an cho người lao động trên nhiều lĩnh vực, khi họ lo ngại về tương lai công việc của mình trước sự phát triển nhanh chóng của AI.
Mặc dù AI không trực tiếp thay thế con người, nhưng một số doanh nghiệp đã thông báo cắt giảm nhân sự để tái phân bổ nguồn vốn cho công nghệ này hoặc giới thiệu các phương thức hoạt động hiệu quả hơn, làm dấy lên lo ngại về tình hình tài chính và các vị trí việc làm tương lai.
Tuy nhiên, các lời giải thích từ phía doanh nghiệp thường khá mơ hồ. AI hiếm khi là lý do duy nhất được đưa ra cho các đợt cắt giảm nhân sự, với phần lớn các công ty vẫn chỉ ra việc tái cấu trúc doanh nghiệp hoặc những khó khăn kinh tế vĩ mô. Một số nhà điều hành cũng cho rằng, dù đang cắt giảm để điều chuyển nguồn lực, AI và nhu cầu về nó có thể mở ra các vai trò mới trong tương lai. Dù vậy, rất khó để biết liệu đây có phải là động lực thực sự hay chỉ là thông điệp mà doanh nghiệp muốn gửi đến Phố Wall.
Gần đây, Cisco Systems đã công bố kế hoạch cắt giảm gần 4.000 việc làm, tương đương khoảng 5% lực lượng lao động. Thông báo này được đưa ra cùng ngày công ty công bố doanh thu kỷ lục trong quý tài chính thứ ba, nhờ nhu cầu cao về các công cụ và cơ sở hạ tầng AI của họ. CEO Chuck Robbins cho biết, các công ty chiến thắng trong kỷ nguyên AI sẽ là những đơn vị có sự tập trung, khẩn trương và kỷ luật để liên tục dịch chuyển đầu tư, và điều đó đòi hỏi phải đưa ra những quyết định khó khăn.
Trong khi đó, nhà cung cấp dịch vụ tài chính Block vào tháng 2 đã cắt giảm hơn 4.000 trong số hơn 10.000 nhân viên. Công ty mẹ của các nền tảng thanh toán như Square và Cash App đã tỏ rõ ý định tái cấu trúc để tận dụng AI. CEO Jack Dorsey cho biết, các công cụ trí tuệ đã thay đổi cách thức xây dựng và vận hành một công ty, và một đội ngũ nhỏ hơn nhiều, sử dụng các công cụ mà họ đang xây dựng, có thể làm được nhiều hơn và tốt hơn.
Không chỉ các công ty công nghệ, ngay cả các tập đoàn lớn trong các ngành khác cũng bắt đầu chỉ ra vai trò của AI khi tiến hành sa thải. Vào tháng 1, Dow Inc., một nhà sản xuất hóa chất, đã công bố kế hoạch cắt giảm khoảng 4.500 việc làm như một phần của nỗ lực lớn hơn nhằm “tinh giản” hoạt động, bao gồm việc tăng cường nhấn mạnh vào AI và tự động hóa. Tương tự, Pinterest vào tháng 1 cũng cho biết sẽ sa thải dưới 15% lực lượng lao động để tập trung nguồn vốn vào AI, ưu tiên các sản phẩm tích hợp AI.
Nguồn tin từ ABC News cho biết, Lufthansa Group vào cuối năm ngoái cũng đã thông báo sẽ cắt giảm 4.000 việc làm vào năm 2030, viện dẫn việc áp dụng AI, số hóa và hợp nhất công việc giữa các hãng hàng không thành viên. Nhiều tên tuổi lớn khác như Meta, Microsoft và Amazon cũng đang cắt giảm hàng nghìn việc làm trong khi đầu tư hàng tỷ đô la vào AI, dù có thể không trực tiếp liên kết công nghệ này với các thông báo sa thải gần đây.
