ATLANTA – Tiến sĩ William Foege, một nhân vật chủ chốt trong một trong những chiến thắng y tế cộng đồng vĩ đại nhất của nhân loại – việc diệt trừ bệnh đậu mùa trên toàn cầu, đã từ trần. Ông hưởng thọ 89 tuổi.
Theo Task Force for Global Health, nơi ông đồng sáng lập, Tiến sĩ Foege đã qua đời tại Atlanta vào thứ Bảy vừa qua. Ông được biết đến với vóc dáng cao lớn, một bác sĩ y khoa thông minh với phong thái điềm tĩnh, người có khả năng chống lại các bệnh truyền nhiễm hiệu quả.
Trong giai đoạn cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980, ông giữ chức Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), và sau đó đảm nhận các vai trò lãnh đạo quan trọng khác trong các chiến dịch chống lại các vấn đề sức khỏe quốc tế.
Tuy nhiên, thành tựu lớn nhất của ông là công trình liên quan đến bệnh đậu mùa, một trong những căn bệnh gây tử vong cao nhất trong lịch sử nhân loại. Trong nhiều thế kỷ, căn bệnh này đã cướp đi sinh mạng của khoảng một phần ba số người mắc phải và để lại sẹo sâu trên khuôn mặt của hầu hết những người sống sót.
Khi Tiến sĩ Foege còn là một bác sĩ trẻ, các chiến dịch tiêm chủng bệnh đậu mùa đã được thiết lập vững chắc và căn bệnh này không còn xuất hiện tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, các ca nhiễm bệnh vẫn tiếp diễn ở những nơi khác và nỗ lực loại bỏ chúng đang gặp khó khăn.
Trong những năm 1960, khi còn là một nhà truyền giáo y tế tại Nigeria, Tiến sĩ Foege và các đồng nghiệp đã phát triển chiến lược “khoanh vùng dập dịch”. Phương pháp này tập trung vào việc xác định từng ca bệnh đậu mùa và tiến hành tiêm chủng cho tất cả những người có khả năng tiếp xúc với bệnh nhân. Chiến lược này, theo tin từ Associated Press, đã dựa nhiều vào công tác điều tra nhanh chóng và ra đời từ nhu cầu cấp thiết, bởi nguồn vắc-xin có hạn. Phương pháp này đã thành công và đóng vai trò then chốt trong việc loại bỏ hoàn toàn bệnh đậu mùa trên toàn cầu. Ca tự nhiên cuối cùng được ghi nhận tại Somalia vào năm 1977, và vào năm 1980, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố bệnh đậu mùa đã được diệt trừ khỏi Trái đất.
Tiến sĩ Foege sinh ngày 12 tháng 3 năm 1936. Ông nhận bằng y khoa từ Đại học Washington năm 1961 và bằng thạc sĩ y tế công cộng từ Harvard năm 1965. Ông từng được Tổng thống Barack Obama trao tặng Huân chương Tự do vào năm 2012 và được Đại học Duke vinh danh là “Cha đẻ của Y tế Toàn cầu” vào năm 2016.
Nỗ lực của Tiến sĩ Foege và các đồng nghiệp đã cứu sống hàng trăm triệu người, minh chứng cho sức mạnh của sự kiên trì và khoa học trong cuộc chiến chống lại các dịch bệnh nguy hiểm.
