Tòa án Tối cao Hoa Kỳ dự kiến sẽ đưa ra phán quyết vào thứ Sáu tới về một vụ kiện có thể định hình lại chương trình nghị sự về thương mại của Tổng Thống Donald Trump. Vấn đề chính là phạm vi quyền hạn của tổng thống trong việc áp đặt thuế quan theo luật thương mại lâu đời.
Vụ kiện bắt nguồn từ các vụ kiện do một nhà sản xuất đồ chơi giáo dục và một nhà nhập khẩu rượu và đồ uống có cồn thuộc sở hữu gia đình đệ trình. Tòa án đang xem xét liệu Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) có cho phép áp dụng thuế quan hay không, hoặc liệu động thái này có vượt quá giới hạn hiến định hay không.
Chính quyền Tổng Thống Donald Trump đã viện dẫn IEEPA để áp đặt năm biện pháp thuế quan riêng biệt – bao gồm thuế quan đối ứng, thuế quan liên quan đến fentanyl, thuế quan liên quan đến nhập khẩu dầu của Nga hiện đang đánh vào hàng hóa của Ấn Độ, thuế quan liên quan đến Brazil và các hiệp định thương mại được đàm phán với các quốc gia nước ngoài theo luật – một việc sử dụng rộng rãi quyền hạn khẩn cấp hiện đang bị tòa án xem xét kỹ lưỡng.
Một trong những biện pháp quan trọng nhất trong số đó là vào tháng 4, khi Tổng Thống Trump thông báo về thuế quan “Ngày Giải phóng”, một loạt thuế nhập khẩu rộng lớn mà ông cho biết là được thiết kế để điều chỉnh sự mất cân bằng thương mại kéo dài và giảm sự phụ thuộc của Hoa Kỳ vào hàng hóa nước ngoài.
Kết quả là: việc thu thuế đã tăng vọt từ 9,6 tỷ đô la Mỹ vào tháng 3 lên 23,9 tỷ đô la Mỹ vào tháng 5. Tổng doanh thu thuế đạt 215,2 tỷ đô la Mỹ trong năm tài chính 2025, kết thúc vào ngày 30 tháng 9, theo báo cáo “Thuế hải quan và một số loại thuế tiêu thụ đặc biệt” của Bộ Ngân khố.
Động lực đó đã tiếp tục trong năm tài chính mới, với hơn 98 tỷ đô la Mỹ chảy vào kho bạc liên bang kể từ ngày 1 tháng 10, dữ liệu của Bộ Ngân khố cho thấy. Khoản thu thuế bất ngờ này đã nổi lên như một trụ cột trung tâm trong chương trình nghị sự kinh tế của Tổng Thống Donald Trump, với việc tổng thống cho rằng thuế quan có thể đóng vai trò là một nguồn thu nhập chính của chính phủ để hỗ trợ các ưu tiên trong nước.
Ngày 9/11, Tổng Thống Donald Trump đề xuất sử dụng doanh thu từ thuế quan thương mại để cung cấp khoản tiền 2.000 đô la Mỹ cho người Mỹ có thu nhập thấp và trung bình vào giữa năm 2026.
Thuế quan là các loại thuế đánh vào hàng hóa nhập khẩu. Mặc dù chúng do các công ty trả tại biên giới, nhưng chi phí thường được chuyển cho người tiêu dùng thông qua giá cao hơn.
Tổng Thống Donald Trump cũng cho biết, bất kỳ số tiền nào còn lại có thể được sử dụng để trả nợ quốc gia, hiện ở mức trên 38 nghìn tỷ đô la Mỹ. Trong các buổi tranh luận vào tháng 11, cả các thẩm phán bảo thủ và tự do đều bày tỏ nghi ngờ về tính hợp pháp của các loại thuế quan do chính quyền Tổng Thống Donald Trump áp đặt. Một phán quyết dự kiến sẽ được đưa ra trong tuần này sẽ quyết định liệu thuế quan và doanh thu mà chúng tạo ra có được giữ nguyên hay không.
Theo Fox News, chính quyền Tổng Thống Donald Trump cho biết họ có thể sử dụng các cơ quan pháp lý thay thế để bảo vệ thuế quan nếu tòa án ra phán quyết chống lại.
