Thủ tướng Canada Mark Carney và Thủ hiến Alberta, bà Danielle Smith, đã lên tiếng yêu cầu các quan chức Hoa Kỳ tôn trọng chủ quyền của Canada sau khi có thông tin cho rằng các nhóm ly khai ở Alberta đã gặp gỡ giới chức chính quyền Tổng thống Donald Trump để thảo luận về khả năng tỉnh này tách khỏi Canada.
Ông Carney khẳng định: “Chúng tôi kỳ vọng chính quyền Hoa Kỳ tôn trọng chủ quyền của Canada – tôi luôn nói rõ với Tổng thống Trump về vấn đề này”. Tương tự, bà Smith bày tỏ mong muốn các quan chức Mỹ sẽ để lại các cuộc thảo luận về “quy trình dân chủ” của tỉnh cho người dân Alberta và Canada quyết định.
Hiện tại, các nhóm ly khai ở Alberta đang thu thập chữ ký cho một kiến nghị có thể dẫn đến cuộc trưng cầu dân ý về việc rời khỏi Canada. Theo báo cáo của Financial Times, các nhóm này đã có những cuộc gặp gỡ với các quan chức Mỹ, gây ra sự chỉ trích từ một số thủ hiến các tỉnh của Canada.
Ông David Eby, Thủ hiến British Columbia, đã gọi hành động này là “phản quốc”. Ông Jeffrey Rath, một người ủng hộ ly khai và đã tham gia các cuộc họp tại Washington, cho biết nhóm của ông đến Mỹ với tư cách công dân tư nhân để “tìm hiểu thực tế” về một khoản tín dụng có thể lên tới 500 tỷ USD nếu Alberta ly khai, và bác bỏ việc họ đang tìm kiếm tài trợ.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết: “Các quan chức chính quyền gặp gỡ nhiều nhóm xã hội dân sự. Không có sự ủng hộ nào như vậy, hoặc bất kỳ cam kết nào khác, được đưa ra”.
Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent từng phát biểu rằng Alberta là một “đối tác tự nhiên” của Hoa Kỳ do nguồn tài nguyên phong phú và tinh thần độc lập của người dân.
Mặc dù có sự bất mãn về chính sách của chính phủ liên bang ở Ottawa, đặc biệt là trong vấn đề phát triển tài nguyên, nhưng khả năng Alberta ly khai vẫn còn xa vời. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy khoảng ba trong mười cư dân Alberta sẽ bỏ phiếu cho việc ly khai, nhưng phần lớn người dân vẫn mong muốn một Canada đoàn kết.
