Một thẩm phán liên bang đã tái khẳng định quyền hợp hiến đối với quyền công dân theo diện sinh ra tại Hoa Kỳ, khi ra phán quyết chặn sắc lệnh mới nhất của Tổng thống Donald Trump nhằm hạn chế quyền này.
Theo bản án dài 35 trang của Thẩm phán Hoa Kỳ Deborah Boardman, sắc lệnh hồi tháng Tám của ông Trump nhằm hạn chế những người sinh ra tại Hoa Kỳ có thể trở thành công dân Mỹ “gần như chắc chắn là vi hiến”.
Bà Boardman đã trích dẫn phán quyết của Tối Cao Pháp Viện hồi tháng Sáu, trong đó bác bỏ một nỗ lực trước đó của ông Trump nhằm hạn chế quyền công dân khi sinh ra. “Tòa án này, một lần nữa, phải tạm thời ngăn chặn việc thi hành nỗ lực mới nhất của Tổng thống nhằm tước bỏ quyền công dân của họ,” bà Boardman viết.
Trước đó, bà Boardman đã từ chối yêu cầu của nguyên đơn trong vụ án, CASA Inc., một tổ chức phi lợi nhuận tại Maryland, nhằm ngăn chặn sắc lệnh của ông Trump, mặc dù bà lưu ý rằng việc từ chối này chỉ là do một chi tiết kỹ thuật: đơn kiện ban đầu viện dẫn sắc lệnh năm 2025 của ông Trump, thay vì sắc lệnh hồi tháng Tám.
Trong phán quyết hôm Thứ Tư, thẩm phán tái khẳng định quan điểm đó, viết: “Kể từ khi nhiệm kỳ thứ hai của ông bắt đầu vào ngày 20 tháng Giêng năm 2025, Tổng thống đã cố gắng, thông qua Sắc lệnh Hành pháp, lật đổ truyền thống lâu đời của đất nước về quyền công dân theo diện sinh ra và loại bỏ, đối với phần lớn người dân Mỹ, quyền công dân theo diện sinh ra, một quyền được ghi trong Điều khoản Công dân của Tu chính án thứ 14.”
Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về phán quyết này. Theo ABC News đưa tin, ông Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp vào ngày 6 tháng Tám để giới hạn những người có thể trở thành công dân Hoa Kỳ sau khi sinh ra tại quốc gia này. Sắc lệnh này hẹp hơn so với sắc lệnh mà tổng thống đã ký vào ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, trong đó tìm cách chấm dứt rộng rãi quyền công dân theo diện sinh ra.
Sắc lệnh năm 2025 đó đã đối mặt với hành động pháp lý ngay lập tức, khi các đối thủ cho rằng nó đi ngược lại Tu chính án thứ 14, quy định: “Tất cả những người sinh ra hoặc nhập tịch tại Hoa Kỳ, và thuộc thẩm quyền của nó, đều là công dân của Hoa Kỳ.”
Sau khi Tối Cao Pháp Viện chặn sắc lệnh đó, ông Trump đã ký sắc lệnh hồi tháng Tám tập trung vào việc hạn chế cấp quyền công dân theo diện sinh ra cho một số nhóm người nhất định, bao gồm cả những người sinh ra từ cha mẹ được coi là “kẻ thù ngoại quốc” của Hoa Kỳ hoặc làm việc cho các đại sứ quán nước ngoài.
Phán quyết hôm Thứ Tư diễn ra trong bối cảnh Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã đề xuất yêu cầu cha mẹ cung cấp bằng chứng về quốc tịch hoặc tình trạng nhập cư của chính họ khi nộp đơn xin hộ chiếu cho con cái.
