Một tài liệu nội bộ của Bộ Quốc phòng Việt Nam, được hoàn thành vào tháng 8 năm 2024, cho thấy quân đội nước này đang chuẩn bị cho một cuộc “chiến tranh xâm lược” tiềm tàng từ Hoa Kỳ và coi Mỹ là một cường quốc “hiếu chiến”. Tài liệu này, được tổ chức The 88 Project công bố, cho thấy sự lo ngại sâu sắc của Hà Nội về nguy cơ các thế lực bên ngoài kích động nổi dậy chống lại chính quyền Cộng sản, tương tự như các cuộc “cách mạng màu” đã xảy ra ở Ukraine và Philippines.
Bản kế hoạch, có tiêu đề “Kế hoạch xâm lược lần thứ 2 của Hoa Kỳ”, nhận định rằng Hoa Kỳ và các đồng minh đang tìm cách tăng cường khả năng răn đe Trung Quốc bằng cách áp dụng các hình thức chiến tranh phi truyền thống và can thiệp quân sự, thậm chí tiến hành các cuộc xâm lược quy mô lớn đối với các quốc gia “lệch khỏi quỹ đạo của mình”.
Mặc dù thừa nhận “hiện tại có ít rủi ro chiến tranh chống lại Việt Nam”, các nhà hoạch định quân sự Việt Nam nhấn mạnh rằng do “bản chất hiếu chiến của Hoa Kỳ, chúng ta cần phải cảnh giác để ngăn chặn Hoa Kỳ và các đồng minh ‘tạo cớ’ phát động xâm lược đất nước ta”.
Các nhà phân tích quân sự Việt Nam cho rằng trong ba nhiệm kỳ tổng thống Mỹ, từ Barack Obama, qua nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng Thống Donald Trump, đến nhiệm kỳ của Joe Biden, Washington ngày càng theo đuổi các mối quan hệ quân sự và các mối quan hệ khác với các quốc gia châu Á để “hình thành một mặt trận chống Trung Quốc”.
Tuy nhiên, tài liệu này cũng chỉ ra rằng mặc dù Hoa Kỳ xem Việt Nam là “một đối tác và một mắt xích quan trọng”, Washington cũng muốn “truyền bá và áp đặt các giá trị về tự do, dân chủ, nhân quyền, dân tộc và tôn giáo” để dần dần thay đổi chính phủ xã hội chủ nghĩa của đất nước.
Bản báo cáo này cho thấy rõ ràng rằng Việt Nam không coi Hoa Kỳ là đối tác chiến lược, mà xem Washington là một mối đe dọa hiện hữu và không có ý định tham gia liên minh chống Trung Quốc của Mỹ, theo Ben Swanton, đồng giám đốc của The 88 Project.
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ từ chối bình luận trực tiếp về “Kế hoạch xâm lược lần thứ 2 của Hoa Kỳ”, nhưng nhấn mạnh thỏa thuận hợp tác mới, cho rằng nó “thúc đẩy sự thịnh vượng và an ninh cho Hoa Kỳ và Việt Nam”.
Các nhà phân tích cho rằng, sự thiếu tin tưởng giữa hai nước còn đến từ việc chính quyền Tổng Thống Donald Trump cắt giảm các chương trình của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID), gây gián đoạn các dự án khắc phục hậu quả chiến tranh như làm sạch đất nhiễm dioxin từ chất độc da cam. Ngoài ra, các hoạt động quân sự của Mỹ ở khu vực Trung Đông hoặc các đồng minh nhạy cảm như Cuba cũng gây quan ngại cho giới lãnh đạo bảo thủ Việt Nam.
Tài liệu này được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện chính sách cân bằng ngoại giao, vừa tăng cường quan hệ với Mỹ, vừa duy trì mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của mình.
Theo bản tin của Associated Press ngày 2 tháng 2 năm 2026.
