Đối với nhiều người trưởng thành, đặc biệt là dưới 60 tuổi, bệnh tim mạch thường được xem là vấn đề của người lớn tuổi. Tuy nhiên, dù các triệu chứng và biến chứng có thể không xuất hiện cho đến sau này trong đời, bệnh tim thường bắt đầu sớm hơn nhiều thập kỷ.
Tiến sĩ Balaji Veerappan, chuyên khoa tim mạch tại Trung Tâm Y Tế Baylor Scott & White – Grapevine, cho biết: “Chúng ta biết từ các nghiên cứu rằng xơ vữa động mạch, hay sự tích tụ mảng bám trong mạch máu, là một quá trình tiến triển và bắt đầu khá sớm.”
Mức LDL (cholesterol xấu) cao có thể dẫn đến sự tích tụ mảng bám, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ sau này.
Giai đoạn bắt đầu: 20-30 tuổi
Thiết lập thói quen lành mạnh từ khi còn trẻ là chìa khóa để ngăn ngừa bệnh tim và duy trì sức khỏe tổng thể.
- Chế độ ăn uống: Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đường và carbohydrate đơn giản. Ưu tiên các loại protein nạc như thịt gà, cá, giảm thịt đỏ, và bổ sung trái cây, rau xanh. Hạn chế rượu bia cũng rất quan trọng.
- Tập thể dục: Tiến sĩ Veerappan khuyên nên tập thể dục ở cường độ vừa phải 5 giờ mỗi tuần, hoặc bằng một nửa thời gian nếu tập cường độ cao.
- Sàng lọc y tế: Theo dõi huyết áp, lượng đường trong máu và cholesterol với bác sĩ gia đình. Kiểm tra sức khỏe định kỳ 2-5 năm một lần nếu kết quả tốt.
- Tránh thuốc lá: “Tránh xa thuốc lá là một trong những điều quan trọng nhất khi còn trẻ”, ông nhấn mạnh, “Việc sử dụng thuốc lá điện tử (vaping) dường như rất phổ biến ngay cả trong học sinh trung học và sinh viên đại học.”
Giai đoạn bước ngoặt: 40 tuổi
Rủi ro xảy ra biến cố tim mạch có thể bị ảnh hưởng lớn trong độ tuổi trung niên. Duy trì chế độ ăn uống và tập luyện lành mạnh vẫn cần thiết, nhưng có thể cần điều chỉnh.
“Khi lớn tuổi, chúng ta đều mất khối lượng cơ bắp, vì vậy điều quan trọng là không chỉ tập cardio mà còn kết hợp các bài tập kháng lực và sức mạnh để duy trì sức mạnh cơ bắp và sự cân bằng”, Tiến sĩ Veerappan chia sẻ.
Việc đảm bảo đủ lượng protein, thường giảm dần theo tuổi tác, cũng rất cần thiết để bảo tồn khối lượng cơ.
Trong thập kỷ này, việc quản lý căng thẳng và ngủ đủ giấc trở nên quan trọng hơn. Cần ngủ ít nhất bảy tiếng mỗi đêm và kiểm soát các tình trạng như ngưng thở khi ngủ.
Ngoài việc theo dõi huyết áp, cholesterol và lượng đường trong máu chặt chẽ hơn, Tiến sĩ Veerappan còn khuyến nghị xét nghiệm đo lượng canxi trong động mạch vành.
“Tôi là người ủng hộ mạnh mẽ xét nghiệm này vì nó giúp chúng ta bắt đầu các chiến lược phòng ngừa dài hạn một cách hiệu quả nhất”, ông nói. Xét nghiệm này phát hiện sớm sự tích tụ mảng bám trong động mạch. Dựa trên kết quả, bác sĩ có thể đề xuất thay đổi lối sống hoặc dùng thuốc.
Không bao giờ là quá muộn: 50 tuổi trở lên
“Chúng ta hoàn toàn có thể cải thiện sức khỏe tim mạch ở giai đoạn sau của cuộc đời”, Tiến sĩ Veerappan khẳng định.
Thay đổi chế độ ăn uống và tập luyện vẫn tạo ra sự khác biệt tích cực đáng kể, và sự can thiệp y tế cũng vậy. Ví dụ, huyết áp cao kéo dài làm dày cơ tim, dẫn đến áp lực cao hơn trong tim. Bằng cách làm việc với bác sĩ để kiểm soát huyết áp hiệu quả, tình trạng dày cơ tim có thể giảm bớt. Tương tự, việc kiểm soát chặt chẽ cholesterol, ngay cả ở tuổi này, có thể giúp đảo ngược sự tích tụ mảng bám nguy hiểm trong động mạch gây ra các cơn đau tim.
Điều quan trọng nhất cần nhớ là sức khỏe tim mạch là một hành trình suốt đời. Bất kể bạn đang ở giai đoạn nào của cuộc đời, việc duy trì thói quen tập thể dục tốt, chế độ ăn uống lành mạnh và không bao giờ đụng đến thuốc lá vẫn là nền tảng.
Thông tin được cung cấp bởi Tiến sĩ Balaji Veerappan, chuyên khoa tim mạch tại Baylor Scott & White Medical Center – Grapevine, theo nguồn tin từ Community Impact.
