Cuộc tấn công mùa đông của Nga đã tập trung vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, khiến người dân đối mặt với bóng tối và cái lạnh giá buốt. Sau gần 4 năm chiến tranh toàn diện, âm thanh quen thuộc với cư dân các thành phố lớn của Ukraine giờ đây là tiếng còi báo động không kích, tiếng máy bay không người lái của Nga, tiếng súng máy và tiếng tên lửa hành trình, cùng với tiếng động cơ máy bay chiến đấu đánh chặn.
Mùa đông năm nay, âm thanh thống trị là tiếng máy phát điện hoạt động liên tục, một “bản giao hưởng hiện đại” theo mô tả của ông Ivan Stupak, cựu sĩ quan Cục An ninh Ukraine, khi Ukraine đang cố gắng chống lại nỗ lực làm sụp đổ lưới điện quốc gia của Moscow. Các thành phố lớn thường xuyên chìm trong bóng tối do tình trạng cắt điện luân phiên, ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn, đôi khi hàng triệu người, trong bối cảnh tuyết rơi dày và nhiệt độ xuống dưới mức đóng băng.
Ông Ed Ivashchuk, một cư dân Kyiv, chia sẻ: “Thật kinh khủng khi đi ngủ trong bộ quần áo ấm áp, đắp nhiều chăn mà vẫn cảm thấy lạnh. Bạn thức dậy vào buổi sáng với cơn đau ở phổi, như thể bệnh viêm phổi đang bắt đầu.”
Nga đã nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trong mỗi mùa đông kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022. Tuy nhiên, chiến dịch mùa đông này được cho là lớn hơn, bền bỉ hơn và hiệu quả hơn, theo các quan chức Ukraine. Ông Stupak nhận định: “Bây giờ chiến lược của họ trở nên mạnh mẽ và chính xác hơn.”
Do áp lực quá lớn lên lưới điện thủ đô, Thị trưởng Vitali Klitschko đã kêu gọi người dân tạm thời rời khỏi thành phố nếu có thể. Theo thông tin sau đó, khoảng 600.000 người đã rời đi, chiếm khoảng 20% dân số chính thức của Kyiv trước chiến tranh. Đội ngũ sửa chữa khẩn cấp của Ukraine đang làm việc dưới làn đạn và ngày đêm, nhưng tình trạng mất điện luân phiên giữa cái lạnh giá buốt đã trở thành thực tế mới cho người dân Ukraine trên cả nước. Các quan chức Ukraine cho biết, các cuộc tấn công của Nga qua đêm vào ngày 24 tháng 1 đã khiến khoảng 2,5 triệu người mất điện.
Ông Maxim Timchenko, Giám đốc điều hành của DTEK – công ty năng lượng tư nhân hàng đầu của Ukraine – cảnh báo tình hình quốc gia “gần như là một thảm họa nhân đạo.”
Các công ty Ukraine cho biết Moscow cố tình nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng dân sự nhằm khiến đất nước tê liệt vì giá rét. Theo ước tính của Liên Hợp Quốc, năm 2025 là năm chết chóc nhất đối với dân thường ở Ukraine kể từ năm 2022, với máy bay không người lái và tên lửa gây ra 35% tổng số thương vong dân sự.
Để đối phó, máy phát điện trở thành công cụ thiết yếu, giúp bù đắp những lỗ hổng trên lưới điện do các cuộc tấn công trên không liên tục. Các quốc gia châu Âu đã huy động gửi hàng trăm máy phát điện tới Ukraine. Bên cạnh đó, các “điểm bất khả chiến bại” đã được thiết lập trên khắp đất nước, nơi người dân có thể trú ẩn khỏi cái lạnh, sạc thiết bị và nhận hỗ trợ. Các tổ chức phi chính phủ như Nova Ukraine cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cộng đồng. Theo tin từ ABC News, cuộc sống của người dân Ukraine đã bị thu hẹp lại với những nhu cầu cơ bản: tìm nơi sạc điện thoại, giữ ấm và lên kế hoạch sinh hoạt xoay quanh việc mất điện. Nhiều người dân Ukraine chia sẻ rằng điều khó khăn nhất không phải là khoảnh khắc cụ thể nào, mà là cảm giác “cuộc sống bình thường đã biến mất.”
