Trong bối cảnh Trung Quốc liên tục tổ chức các cuộc tập trận quân sự, bao gồm cả việc sử dụng hỏa lực thật xung quanh Đài Loan, Bắc Kinh một lần nữa nhấn mạnh mục tiêu “thống nhất hoàn toàn” hòn đảo này với Trung Quốc đại lục. Tuy nhiên, Đài Bắc lại bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh. Đài Loan khẳng định rằng, trong hình thức chính trị và hiến pháp hiện tại, hòn đảo chưa bao giờ thuộc về Trung Quốc và chưa từng chịu sự cai trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Lịch sử của Đài Loan trải qua nhiều giai đoạn, với sự thay đổi của các nhà cầm quyền và vô số tranh chấp. Dưới đây là một số thời kỳ và mốc thời gian chính:
- Những năm 1600: Thực dân Hà Lan và Tây Ban Nha tranh giành quyền kiểm soát hòn đảo cận nhiệt đới, khi đó được gọi là Formosa. Công ty Đông Ấn Hà Lan thành lập căn cứ ở phía nam Đài Loan, gần thành phố Đài Nam ngày nay, trong khi người Tây Ban Nha xây dựng các pháo đài ở phía bắc.
- Người Hà Lan sau đó đánh đuổi người Tây Ban Nha trước khi bị đánh bại vào năm 1662 bởi Koxinga, một nhà lãnh đạo quân sự trung thành với triều đại nhà Minh của Trung Quốc.
- Năm 1684: Triều đại nhà Thanh, khi đó vừa mới lên nắm quyền, đã sáp nhập hòn đảo này vào tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc. Đến năm 1885, Đài Loan được tuyên bố là một tỉnh độc lập của Trung Quốc, dưới sự quản lý của các thống đốc người Hán.
- Triều đại nhà Thanh thua trận chiến kéo dài 8 tháng trước Nhật Bản. Hoàng đế Quang Tự của nhà Thanh đã nhượng Đài Loan và quần đảo Bành Hồ cho Nhật Bản, bắt đầu 5 thập kỷ cai trị thuộc địa đôi khi tàn bạo của Nhật Bản.
- Nhật Bản đầu hàng vào cuối Thế chiến II và nhượng Đài Loan cho Trung Hoa Dân Quốc, khi đó nằm dưới sự kiểm soát của Quốc Dân Đảng. Quốc Dân Đảng cai trị từ thủ đô Nam Kinh, cách Thượng Hải khoảng 300 km (186 dặm) về phía tây.
- Quốc Dân Đảng thua trong cuộc chiến chống lại Cộng sản Trung Quốc, do Mao Trạch Đông lãnh đạo, và rút lui về Đài Loan khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập ở đại lục. Hơn 1 triệu người, bao gồm cả quân nhân, quan chức và thường dân, đã cùng chính phủ Quốc Dân Đảng do Tưởng Giới Thạch lãnh đạo rút lui ra đảo.
- Trong khi Mao Trạch Đông thành lập Cộng hòa Nhân dân với thủ đô ở Bắc Kinh, Tưởng Giới Thạch tiếp tục lãnh đạo chính phủ Trung Hoa Dân Quốc, vẫn là tên chính thức của Đài Loan cho đến ngày nay. Quốc Dân Đảng cho đến ngày nay vẫn chính thức tuyên bố rằng Trung Hoa Dân Quốc là chính phủ hợp pháp của toàn Trung Quốc, bao gồm cả đại lục.
- Quốc Dân Đảng cai trị Đài Loan theo thiết quân luật từ năm 1949 đến năm 1987, một giai đoạn được gọi là Khủng bố Trắng. Những năm này đánh dấu sự đàn áp chính trị đối với những người chỉ trích hoặc phản đối chính phủ hoặc bị cho là đồng tình với Cộng sản.
- Hoa Kỳ thiết lập quan hệ chính thức với Trung Quốc và chấm dứt sự công nhận chính thức đối với Đài Loan. Thông qua chính sách “Một Trung Quốc”, Hoa Kỳ công nhận Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là chính phủ hợp pháp duy nhất của quốc gia này. Trung Quốc cấm tất cả các đối tác ngoại giao của mình duy trì quan hệ chính thức với Đài Bắc, và trong những năm gần đây đã đẩy nhanh việc chiêu mộ các đồng minh ngoại giao hiện có của Đài Bắc.
- Quốc hội Hoa Kỳ thông qua Đạo luật Quan hệ Đài Loan, mặc dù không khôi phục sự công nhận ngoại giao đối với Đài Loan, nhưng đã tạo ra một khuôn khổ để duy trì quan hệ không chính thức với Đài Bắc. Thông qua đạo luật này, Hoa Kỳ cam kết cung cấp cho Đài Loan các phương tiện để tự vệ và coi tất cả các mối đe dọa đối với hòn đảo này là một vấn đề an ninh.
- Các quan chức Đài Loan và Trung Quốc gặp nhau tại Hồng Kông và đạt được “Đồng thuận năm 1992”, trong đó cả hai bên đều đồng ý rằng chỉ có “một Trung Quốc”, nhưng mỗi bên được tự do giải thích điều đó có nghĩa là gì. Đài Loan tổ chức cuộc bầu cử lập pháp đầu tiên, đánh dấu một bước quan trọng hướng tới việc đạt được vị thế dân chủ.
- Đài Loan tổ chức cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên, đánh dấu sự chuyển đổi sang nền dân chủ hoàn toàn. Tổng thống đắc cử là Lý Đăng Huy của Quốc Dân Đảng, người đã từng là tổng thống do đảng chỉ định của hòn đảo trong 8 năm.
- Trung Quốc tiến hành một loạt các cuộc thử tên lửa ở vùng biển xung quanh Đài Loan để đáp lại việc Lý chấp nhận lời mời từ trường cũ của ông, Đại học Cornell, ở Hoa Kỳ, nơi ông gọi Đài Loan là một quốc gia và nói rằng chủ nghĩa cộng sản đã “chết hoặc đang chết”. Trung Quốc không hài lòng về điều này.
- Đài Loan trải qua cuộc chuyển giao quyền lực trong hòa bình đầu tiên khi Trần Thủy Biển của Đảng Dân tiến thắng cử tổng thống, chấm dứt 50 năm cầm quyền của Quốc Dân Đảng. Ngoại trừ 8 năm khi Mã Anh Cửu của Quốc Dân Đảng làm tổng thống, Đảng Dân tiến, có xu hướng độc lập hơn, đã nắm quyền kể từ đó.
- Trong thời gian giữ chức Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ, bà Nancy Pelosi đến thăm Đài Loan – quan chức cấp cao nhất của Mỹ đến thăm hòn đảo này trong 25 năm. Bà đã gặp Tổng thống Đài Loan khi đó là Thái Anh Văn. Trung Quốc phản ứng giận dữ bằng cách tổ chức các cuộc tập trận quân sự lớn nhất từ trước đến nay xung quanh hòn đảo. Bốn ngày tập trận bắn đạn thật của Trung Quốc bao gồm cả việc phóng một số tên lửa đạn đạo xuống biển.
- Sau chuyến thăm của bà Pelosi, Trung Quốc tăng cường áp lực quân sự lên hòn đảo bằng cách điều máy bay và tàu chiến đến gần hòn đảo này gần như hàng ngày.
- Trung Quốc, không hài lòng với những bình luận từ thủ tướng Nhật Bản và việc Mỹ sắp bán vũ khí cho Đài Loan, đã tổ chức hai ngày tập trận quân sự ở vùng biển xung quanh hòn đảo.
Theo ABC News.
