Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA) đã thực hiện một bước đột phá trong công nghệ khám phá không gian khi lần đầu tiên sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để lập kế hoạch đường đi cho robot tự hành Perseverance trên Sao Hỏa. Thí nghiệm này, được thực hiện vào tháng 12 năm 2025, đã cho thấy tiềm năng to lớn của AI trong việc nâng cao hiệu quả và khả năng tự chủ của các nhiệm vụ khám phá vũ trụ.
Cụ thể, NASA đã hợp tác với Anthropic, một công ty phát triển AI, để sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn Claude của họ nhằm phân tích dữ liệu ảnh vệ tinh và địa hình từ Sao Hỏa. AI được giao nhiệm vụ lập bản đồ các điểm đến (waypoints) mà Perseverance có thể di chuyển một cách an toàn, tương tự như cách các nhà khoa học của Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) thường làm.
Trong hai lần thử nghiệm, AI đã lập kế hoạch cho Perseverance di chuyển tổng cộng gần 1.500 feet (khoảng 457 mét) trên bề mặt Sao Hỏa mà không gặp phải bất kỳ sự cố nào. Mặc dù NASA đã có những điều chỉnh nhỏ đối với lộ trình do AI đề xuất, kết quả bước đầu được đánh giá là rất thành công.
Bà Vandi Verma, một nhà khoa học robot không gian tại JPL, cho biết AI có thể giúp các nhiệm vụ thám hiểm vũ trụ hoạt động hiệu quả hơn, đặc biệt là trong việc lập kế hoạch di chuyển trên những địa hình phức tạp và giảm bớt khối lượng công việc cho đội ngũ điều hành trên Trái Đất. Ngoài ra, AI còn có khả năng tự động phát hiện các đặc điểm địa chất hoặc vật thể thú vị trên hành tinh, giúp tiết kiệm thời gian cho các nhà khoa học khi phải xem xét khối lượng lớn hình ảnh.
Giám đốc NASA, ông Jared Isaacman, đã nhấn mạnh rằng những công nghệ tự hành như vậy sẽ mở rộng khả năng khám phá các thế giới khác. Việc áp dụng AI một cách cẩn trọng và có trách nhiệm vào các hoạt động thực tế như thế này là một minh chứng cho sự tiến bộ vượt bậc của NASA trong lĩnh vực công nghệ.
Trước đây, việc lập kế hoạch đường đi cho các rover trên Sao Hỏa thường do con người thực hiện, đòi hỏi nhiều thời gian và công sức. Trung bình, các điểm đến thường cách nhau không quá 330 feet (khoảng 100 mét), khiến quá trình di chuyển diễn ra khá chậm chạp. Theo tin từ NASA JPL ngày 4 tháng 2 năm 2026, việc ứng dụng AI hứa hẹn sẽ thay đổi cách con người khám phá các hành tinh xa xôi.
