HOUSTON – Một đạo luật mới của Texas nhắm vào những người chiếm dụng bất hợp pháp nhà cửa, hay còn gọi là ‘dân chiếm đất’, đã chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi lớn không chỉ cho chủ sở hữu bất động sản mà còn cho cả người thuê nhà trên toàn tiểu bang. Đạo luật Thượng viện 38 được thiết kế để giúp chủ nhà nhanh chóng loại bỏ những người chiếm dụng, đồng thời đẩy nhanh các vụ kiện trục xuất. Tuy nhiên, theo các nhà hoạt động về nhà ở, luật này đi xa hơn thế, tạo điều kiện dễ dàng hơn cho việc đuổi người thuê nhà thông thường.
Đạo luật có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026.
Luật quy định những gì
Những người ủng hộ Thượng viện 38 thường xem đây là một phản ứng trước tình trạng chiếm dụng nhà, tức là những người sống trong nhà mà không có sự cho phép của chủ sở hữu. Nhưng những người theo dõi sát sao dự luật cho biết, những người chiếm dụng chỉ là một phần nhỏ trong câu chuyện. Luật mới rút ngắn thời gian tố tụng trục xuất và loại bỏ một số rào cản về thủ tục đối với chủ nhà. Trong một số trường hợp liên quan đến những người chiếm dụng trái phép, các thẩm phán giờ đây có thể ban hành lệnh trục xuất mà không cần xét xử đầy đủ nếu người đó không có quyền hợp pháp để ở trong tài sản.
Tuy nhiên, ông Mark Melton, thuộc Trung tâm Hỗ trợ Trục xuất Houston, cho biết phần lớn dự luật tập trung vào cách chủ nhà đuổi người thuê, chứ không phải là những người chiếm dụng.
“Tôi nghĩ toàn bộ dự luật là một chiến thắng lớn cho chủ nhà,” ông Melton nói.
“Thượng viện 38 thực sự không hướng đến những người chiếm dụng ngay từ đầu. Đây thực sự là một dự luật nhằm giúp chủ nhà dễ dàng hơn trong việc trục xuất những người thuê nhà thông thường.”
Theo luật, thông báo trục xuất hiện có thể được gửi theo các phương pháp ít nghiêm ngặt hơn, bao gồm cả email. Người thuê nhà cũng bị hạn chế về cách họ có thể kháng cáo việc trục xuất – chỉ được phép làm như vậy vì lý do “thiện chí”, chẳng hạn như không nhận được thông báo thích hợp.
Chủ nhà mất tất cả
Đối với bà Glory Gendrett, luật này đến khi mọi việc đã rồi.
Bà cho biết những người chiếm dụng đã đột nhập vào ngôi nhà gia đình bỏ trống của bà và phá hủy nó không thể sửa chữa. “Thật xúc động vì ai đó đột nhập vào tài sản của bạn và tự nhận đó là của họ,” bà Gendrett nói.
Ngôi nhà có ý nghĩa sâu sắc về mặt cá nhân – nó được cha bà xây dựng. “Tôi đã mất nhà vì nó đã bị phá hủy,” bà nói. “Đây là ngôi nhà mà cha tôi đã xây dựng.”
Bà Gendrett cho rằng việc cho phép những người chiếm dụng bị trục xuất mà không cần xét xử có thể đã giúp bà tiết kiệm thời gian và căng thẳng. Tuy nhiên, bà tin rằng luật này vẫn chưa đi đủ xa.
“Đó là một chiến thắng, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm,” bà nói. “Không có luật nào quy định họ phải trả lại hoặc trả bất cứ thứ gì cho bạn.”
Người thuê nhà mắc kẹt trong hệ thống
Thượng viện 38 bao gồm một điều khoản mà những người ủng hộ nhà ở cho rằng là một chiến thắng: chủ nhà không còn được phép đuổi người thuê sau lần thanh toán trễ đầu tiên.
“Bây giờ, điều này yêu cầu chủ nhà phải đưa ra một thông báo đặc biệt trong trường hợp người thuê chưa bao giờ trễ hạn trước đó,” ông Melton giải thích.
Đối với ông Njuki Njukia, sự bảo vệ đó đến quá muộn.
Ông Njukia làm việc cho Cơ quan An ninh Vận tải và cho biết ông đã nhận được thông báo trục xuất sau một lần thanh toán trễ trong thời gian chính phủ liên bang đóng cửa. “Nếu người này là một người thuê nhà tốt và họ có một vấn đề trong một tháng, có thể ngoài tầm kiểm soát của họ, tôi không nghĩ rằng việc đi thẳng đến việc trục xuất là hợp lý,” ông Njukia nói.
Tiến bộ – nhưng những lo ngại vẫn còn
Với thời gian trục xuất hiện nay ngắn hơn, các kháng cáo bị hạn chế hơn và các yêu cầu thông báo được nới lỏng, ông Melton cảnh báo rằng luật này có thể dẫn đến việc trục xuất xảy ra nhanh hơn, đặc biệt là khi chi phí nhà ở tiếp tục tăng.
Cả chủ nhà và người thuê nhà bị ảnh hưởng bởi hệ thống đều cho rằng Thượng viện 38 là một bước tiến – nhưng không phải là giải pháp cuối cùng.
Các nhà lập pháp gọi luật này là một sự hiện đại hóa chính sách nhà ở của Texas. Các nhà hoạt động cho rằng tác động thực sự của nó sẽ phụ thuộc vào cách nó được thực thi – và ai là người được bảo vệ cuối cùng.
Theo tin từ KPRC Click2Houston.
