Hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân chiến lược cuối cùng giữa Nga và Hoa Kỳ đã hết hạn vào ngày 5 tháng 2, mở ra một kỷ nguyên không còn giới hạn về vũ khí hạt nhân của hai cường quốc lớn nhất thế giới. Điều này làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân không giới hạn, vốn chưa từng thấy kể từ những năm 1960.
Theo tin từ NBC News, với việc Hiệp ước New START, vốn giới hạn số lượng đầu đạn hạt nhân triển khai ở mức 1.550 cho mỗi bên, không còn hiệu lực, các kho vũ khí của Hoa Kỳ và Nga sẽ không còn bị ràng buộc. Các chuyên gia và quan chức cảnh báo rằng sự thiếu thảo luận về các bước tiếp theo và sự không chắc chắn về khả năng cũng như ý định của đối phương có thể làm gia tăng nguy cơ hiểu lầm và một cuộc chạy đua vũ trang không kiểm soát.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đã gọi đây là một “thời điểm nghiêm trọng” đối với hòa bình và an ninh quốc tế. Nga và Hoa Kỳ sở hữu gần 90% tổng số vũ khí hạt nhân trên thế giới, theo đánh giá năm 2025 của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI). Trung Quốc, với kho vũ khí hạt nhân đang phát triển nhanh chóng, cũng là một yếu tố được quan tâm trong bối cảnh này.
Nga đã đình chỉ hiệp ước vào đầu năm 2023, nhưng Tổng thống Vladimir Putin từng đề nghị tuân thủ các giới hạn của hiệp ước thêm một năm nữa. Tổng Thống Donald Trump đã nhận định đây là một “ý tưởng hay” nhưng chưa có phản hồi chính thức từ Washington. Tổng Thống Donald Trump cho rằng một thỏa thuận mới cần có sự tham gia của Trung Quốc, quốc gia hiện chưa bày tỏ sự quan tâm đến việc đàm phán giải trừ quân bị hạt nhân.
Việc hiệp ước hết hạn làm dấy lên những lo ngại về sự quay trở lại tâm lý Chiến tranh Lạnh, với sự bất ổn và chấp nhận xung đột gia tăng. Mặc dù vẫn còn các phương tiện gián tiếp để theo dõi kho vũ khí của nhau, sự thiếu minh bạch trong môi trường đầy nghi kỵ hiện nay là một vấn đề đáng kể.
Các chuyên gia cho rằng dù chưa xảy ra ngay lập tức, một cuộc chạy đua vũ trang không giới hạn có thể hình thành trong vòng 5 đến 7 năm tới, với việc các quốc gia theo đuổi các loại vũ khí tinh vi và khó đánh chặn hơn. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, việc nối lại đối thoại càng sớm càng tốt sẽ tăng cơ hội để điều tiết cuộc chạy đua vũ trang trước khi nó trở nên không thể đảo ngược.
.webp
