Theo các chuyên gia, việc Tổng Thống Donald Trump muốn thâu tóm Greenland, một phần lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, không chỉ là vấn đề địa chính trị mà còn ẩn chứa nhiều toan tính về an ninh và khai thác tài nguyên. Động thái này làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong cộng đồng quốc tế.
Các đồng minh của Tổng Thống Donald Trump nhấn mạnh vai trò quan trọng của Greenland trong cơ sở hạ tầng phòng thủ tên lửa, đồng thời cáo buộc Đan Mạch đã để hòn đảo này dễ bị ảnh hưởng bởi Nga và Trung Quốc.
Bà Aaja Chemnitz, một nhà lập pháp Greenland trong Quốc Hội Đan Mạch, bày tỏ sự phẫn nộ trước ý định này, cho rằng không thể mua bán một quốc gia, một dân tộc và linh hồn của Greenland. Sự việc đã gây ra sự lo lắng lan rộng khắp các thủ đô châu Âu.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron lên án Hoa Kỳ đã phá vỡ các quy tắc quốc tế, trong khi Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier cảnh báo thế giới đang đối mặt với nguy cơ trở thành một “hang ổ của bọn cướp”.
Greenland, với diện tích lớn gấp 14 lần so với châu Phi, nhưng chỉ có khoảng 57.000 cư dân, chủ yếu là người Inuit bản địa. Đan Mạch đã trao cho Greenland quy chế tự trị vào những năm 1970, nhưng vẫn kiểm soát các vấn đề quân sự và đối ngoại.
Mỹ đã có những toan tính với Greenland từ năm 1867. Hoa Kỳ đã kiểm soát Greenland trong Thế chiến II để ngăn chặn phát xít Đức sử dụng nơi này và từ năm 1951, hai nước đã có một thỏa thuận cho phép Mỹ xây dựng căn cứ quân sự trên đảo.
Tổng Thống Donald Trump lần đầu tiên đề xuất mua Greenland vào năm 2019, và động thái này đã bị cộng đồng quốc tế coi là điều nực cười. Tuy nhiên, sau nhiều áp lực từ phía Mỹ và các diễn biến địa chính trị, các nước châu Âu đã bắt đầu lo ngại.
Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Marco Rubio sẽ gặp gỡ các bộ trưởng ngoại giao của Đan Mạch và Greenland để thảo luận về vấn đề này. Tuy nhiên, theo Nhà Trắng, tất cả các lựa chọn đều được cân nhắc, bao gồm cả hành động quân sự. Một cuộc tấn công của một thành viên NATO vào một đồng minh có thể sẽ làm sụp đổ liên minh.
Tổng Thống Donald Trump tuyên bố rằng Mỹ sẽ hành động để kiểm soát Greenland để ngăn chặn Nga hoặc Trung Quốc chiếm đóng nơi này. Các cường quốc châu Âu đã đưa ra tuyên bố chung rằng họ sẽ bảo vệ các nguyên tắc về toàn vẹn lãnh thổ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, không ai có thể ngăn cản Mỹ hành động liên quan đến tương lai của Greenland.
Ngoài vị trí địa lý chiến lược, Greenland còn có trữ lượng khoáng sản lớn, đặc biệt là các nguyên tố đất hiếm. Đây là yếu tố quan trọng trong việc sản xuất pin xe điện và các thiết bị quân sự hiện đại. Cựu dân biểu Mike Waltz, người sau này trở thành cố vấn an ninh quốc gia của Tổng Thống Donald Trump, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của khoáng sản trong vấn đề này.
Theo NBC News.
