Ngày càng có nhiều người nhận thức về các tác dụng phụ hiếm gặp nhưng có thể nghiêm trọng của việc dùng vitamin B6 liều cao, một chất dinh dưỡng ngày càng phổ biến trong các loại thực phẩm bổ sung, đồ uống thể thao và thực phẩm tăng cường.
Vitamin B6, hay pyridoxine, là một chất dinh dưỡng thiết yếu cho nhiều chức năng của cơ thể, bao gồm sức khỏe thần kinh, chuyển hóa protein và điều hòa lượng đường trong máu. Do vitamin B6 cũng rất quan trọng cho sự phát triển não bộ, nó đóng vai trò quan trọng trong thai kỳ và thời thơ ấu. Chất này thường được quảng cáo để tăng cường năng lượng và giảm căng thẳng.
Vitamin B6 có tự nhiên trong nhiều loại thực phẩm và được bổ sung vào một số sản phẩm ăn liền, đặc biệt là ngũ cốc. Theo Văn phòng Bổ sung Chế độ Ăn uống thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, hầu hết các loại vitamin tổng hợp đều chứa B6.
Một số đồ uống tăng lực cũng chứa B6 như một giải pháp thay thế cho caffeine, theo Jamie Alan, phó giáo sư dược học và độc chất học tại Đại học Bang Michigan. Bà nói thêm: “Mọi người có thể ngạc nhiên về số lượng nơi vitamin B có trong đó.”
Tuy nhiên, điều này lại là một phần của vấn đề. Theo bác sĩ thần kinh Norman Latov, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Lâm sàng về Bệnh lý Thần kinh Ngoại vi tại Weill Cornell Medicine ở New York, khi dùng liều cao, B6 có thể tích tụ trong các mô cơ thể và gây tổn thương thần kinh.
Vào tháng 11 năm 2025, các trường hợp nghi ngờ ngộ độc vitamin B6 đã khiến chính phủ Úc thắt chặt các quy định đối với các sản phẩm bổ sung chứa hàm lượng cao chất dinh dưỡng này. Bắt đầu từ giữa năm 2027, các sản phẩm chứa hơn 50 miligam mỗi liều hàng ngày sẽ được bán sau quầy tại các hiệu thuốc; các sản phẩm vượt quá 200 mg đã yêu cầu toa bác sĩ.
Mặc dù vậy, các sản phẩm chứa vitamin B6 vẫn tiếp tục gia tăng về mức độ phổ biến. Theo công ty phân tích nghiên cứu IndustryArc, thị phần toàn cầu của chúng được dự báo sẽ vượt 712 triệu đô la vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 5,8% từ năm 2024 đến 2030.
Việc ngộ độc vitamin B6 là hiếm gặp, mặc dù các trường hợp đang gia tăng. Theo hồ sơ từ Hệ thống Dữ liệu Ngộ độc Quốc gia, trên toàn quốc có 439 trường hợp phơi nhiễm vitamin B6 được báo cáo vào năm 2024, không có trường hợp nào tử vong, tăng so với 369 trường hợp vào năm 2019 và 311 trường hợp vào năm 2014.
Joanne Slavin, chuyên gia dinh dưỡng đã đăng ký và giáo sư khoa học thực phẩm và dinh dưỡng tại Đại học Minnesota, cho biết nhiều người cho rằng vitamin tan trong nước, bao gồm cả B6, là vô hại. Không giống như vitamin tan trong dầu, được lưu trữ trong gan, cơ bắp và mô mỡ, vitamin tan trong nước được bài tiết qua nước tiểu và do đó phải được tiêu thụ thường xuyên. Bà nhấn mạnh: “Mọi người cần hiểu rằng vitamin không phải là chất trơ – chúng là hóa chất. Bạn không cần phải dùng quá liều.”
Độc tính do B6 có thể bị báo cáo thiếu vì các triệu chứng phát triển dần dần và người tiêu dùng có thể không nhận ra mình đang dùng quá nhiều. Bác sĩ Latov ước tính rằng 5% đến 10% bệnh nhân mắc bệnh thần kinh tại trung tâm Weill Cornell có lượng B6 cao. Các dấu hiệu ban đầu bao gồm tê bì thoáng qua ở ngón chân, có thể bị bỏ qua, sau đó là cảm giác nóng, lạnh, châm chích hoặc ngứa ran bắt đầu từ bàn chân và có thể lan lên chân. Các triệu chứng khác có thể bao gồm đau dây thần kinh, tê, mất thăng bằng, yếu cơ và thay đổi huyết áp, cũng như mệt mỏi, ợ nóng và buồn nôn. Một xét nghiệm máu có thể xác định xem lượng B6 có quá cao hay không.
Bà Alan cho biết: “Có một biên độ an toàn khá lớn đối với B6, nghĩa là bạn có thể dùng một lượng đáng kể vượt quá liều khuyến cáo mà vẫn ổn. Nhưng bất kỳ thứ gì ở liều đủ cao đều sẽ có tác dụng phụ xấu – ngay cả nước cũng vậy.”
Tờ NBC News ghi nhận câu chuyện của Blair Huddy, một phụ nữ ở Colorado, đã gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng sau khi sử dụng một loại đồ uống điện giải hàng ngày trong nhiều tháng. Mặc dù ban đầu cô không nghi ngờ gì, các xét nghiệm sau đó đã phát hiện lượng vitamin B6 trong cơ thể cô cao gấp đôi giới hạn cho phép, dẫn đến việc cô phải ngừng sử dụng sản phẩm này và bắt đầu quá trình hồi phục.
Theo NBC News, lượng khuyến nghị hàng ngày cho vitamin B6 dao động từ 1,3 mg đối với người trưởng thành trẻ tuổi đến 1,7 mg đối với nam giới lớn tuổi. Giới hạn trên tương đối cao ở Hoa Kỳ là 100 mg, trong khi nhiều quốc gia khác có giới hạn thấp hơn đáng kể. Các chuyên gia khuyên người tiêu dùng nên kiểm tra kỹ nhãn thành phần của tất cả các sản phẩm bổ sung và thực phẩm để đảm bảo tổng lượng vitamin B6 tiêu thụ nằm trong giới hạn an toàn.
