Các nhà khoa học tại Phòng Thí nghiệm Tăng tốc Quốc gia SLAC ở Menlo Park, California, đang sử dụng tia X công suất cao để khai quật những dấu vết của bản đồ sao cổ xưa nhất thế giới, được cho là do nhà thiên văn Hy Lạp Hipparchus lập ra cách đây hơn 2.100 năm. Bản đồ này mô tả hơn 800 thiên thể cùng vị trí và độ sáng của chúng, kèm theo hình minh họa các chòm sao.
Bản gốc của bản đồ sao này chưa bao giờ được tìm thấy. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã phát hiện những phần của một bản sao chất lượng cao được khắc trên các trang giấy da có niên đại khoảng thế kỷ thứ 6 tại một tu viện ở sa mạc Sinai, Ai Cập. Giấy da này sau đó đã bị ghi đè bằng các văn bản Cơ Đốc giáo.
Nhóm nghiên cứu đang sử dụng tia X từ máy gia tốc hạt synchrotron của SLAC, một trong những cơ sở tia X năng lượng cao hàng đầu ở miền Tây Hoa Kỳ, để phục hồi bản đồ sao bị thất lạc này. Mỗi trang giấy da, kích thước tương đương một cuốn sách bìa cứng thông thường, được khắc cả hai mặt bằng chữ viết của các tu sĩ và cả bản đồ sao.
“Các tọa độ chúng tôi đang tìm thấy cực kỳ chính xác cho một thứ được thực hiện bằng mắt thường,” Keith Knox, một nhà khoa học hình ảnh thuộc Thư viện Điện tử Cổ bản, cho biết. “Chúng tôi hy vọng sẽ thấy những tọa độ sao đầu tiên hiện lên. Chúng tôi dự đoán đây sẽ là một bước ngoặt thực sự.”
Việc sử dụng tia X mạnh mẽ cho phép các nhà khoa học phân biệt các dấu vết hóa học của mực từ bản đồ sao cổ xưa với mực của các văn bản Cơ Đốc giáo được ghi đè lên. Theo nguồn tin của Bay Area News Group, công nghệ này từng được dùng để phân tích các văn bản lịch sử khác, bao gồm cả Kinh Gutenberg và các văn bản Khổng giáo.
Trong quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học đã tìm thấy từ “Aquarius” (Bảo Bình) và từ “bright” (sáng), cho thấy bản đồ đang mô tả một ngôi sao sáng trong chòm Bảo Bình, hoặc đếm số lượng sao trong một chòm sao, hoặc cung cấp tọa độ sao.
