Quyết định của Tổng Thống Donald Trump về việc giảm thuế quan theo tỷ lệ với Ấn Độ từ 50% xuống còn 18% đã mang lại sự nhẹ nhõm cho nền kinh tế lớn thứ ba châu Á, mặc dù chi tiết cụ thể của thỏa thuận vẫn còn sơ sài.
Trước đó, Ấn Độ đã phải chịu mức thuế cao nhất thế giới sau khi Tổng Thống Donald Trump nâng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ từ 25% lên 50% vào tháng 8 năm ngoái, với lý do New Delhi mua dầu của Nga với giá chiết khấu là góp phần tài trợ cho cuộc chiến của Moscow tại Ukraine.
Sau cuộc gọi với Thủ tướng Ấn Độ vào thứ Hai, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố ông Narendra Modi đã “đồng ý ngừng mua dầu của Nga và mua nhiều hơn từ Hoa Kỳ, và có khả năng từ Venezuela”.
Phía Ấn Độ chưa đưa ra bình luận về những tuyên bố cụ thể này, nhưng ông Modi đã bày tỏ lòng cảm ơn Tổng Thống Donald Trump “thay mặt 1,4 tỷ người dân Ấn Độ vì thông báo tuyệt vời này”, đồng thời bày tỏ hy vọng sẽ đưa mối quan hệ đối tác với Hoa Kỳ lên “tầm cao chưa từng có”.
Sự xoa dịu này diễn ra sau khi cuộc chiến thương mại của Tổng Thống Donald Trump làm tổn hại mối quan hệ vốn được vun đắp cẩn thận giữa Washington và New Delhi, khiến xuất khẩu từ Ấn Độ sang Hoa Kỳ sụt giảm mạnh trên các lĩnh vực tạo việc làm chính như dệt may, hải sản và trang sức.
Mức thuế của Tổng Thống Donald Trump cũng buộc chính phủ bảo hộ của New Delhi phải đẩy nhanh một loạt thỏa thuận thương mại khác và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Tuần trước, Ấn Độ và Liên minh châu Âu đã công bố “thỏa thuận thương mại của mọi thỏa thuận thương mại”, loại bỏ thuế quan đối với 80-90% hàng hóa. Đây là thỏa thuận thương mại tự do thứ chín của New Delhi trong bốn năm, trong bối cảnh thỏa thuận với Washington không có dấu hiệu tiến triển.
Thông báo đã bị trì hoãn từ lâu của Tổng Thống Donald Trump, như dự kiến, đã được ngành công nghiệp Ấn Độ hoan nghênh rộng rãi.
“Mặc dù mọi thứ còn nằm trong chi tiết, nhưng nó đã loại bỏ một thanh gươm treo lơ lửng trên thị trường tiền tệ, cổ phiếu và lãi suất. Hãy hy vọng đây là một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi cho cả hai quốc gia,” ông Nilesh Shah, một nhà quản lý quỹ, cho biết.
Sự không chắc chắn về thuế quan là một trong nhiều lý do dẫn đến thâm hụt thương mại ngày càng tăng của Ấn Độ, đồng rupee giảm giá và dòng vốn nước ngoài chảy ra khỏi đất nước trong năm ngoái. Mức thuế 18% hiện nay đưa tỷ lệ này ngang bằng với các nước châu Á có vị thế tương tự như Việt Nam, Thái Lan và Bangladesh, những nước phải chịu thuế từ 19% đến 40% đối với hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
“Điều này tăng cường đáng kể sức hấp dẫn của Ấn Độ như một sự thay thế cho Trung Quốc trong việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Thực sự, Ấn Độ vẫn còn nhiều lợi thế khác mà các trung tâm sản xuất khác không có, bao gồm chi phí lao động thấp, sự ổn định chính trị và một thị trường nội địa lớn để các tập đoàn đa quốc gia bán hàng như một biện pháp phòng ngừa đối với các mức thuế trong tương lai,” ông Shilan Shah thuộc Capital Economics nhận định.
Các nhà xuất khẩu dệt may của Ấn Độ cũng vui mừng trước thông báo, với Liên đoàn Công nghiệp Dệt may Ấn Độ cho biết thỏa thuận sẽ cho phép họ “cạnh tranh hiệu quả trên thị trường Hoa Kỳ, thị trường lớn nhất cho xuất khẩu dệt may và quần áo của Ấn Độ”.
Tuy nhiên, các chuyên gia thương mại cảnh báo rằng còn nhiều điều vẫn còn trong lĩnh vực suy đoán, và New Delhi không nên vội ăn mừng.
“Bài đăng trên Truth Social [của Tổng Thống Donald Trump] để lại nhiều câu hỏi chưa được trả lời – những sản phẩm nào được đề cập, thời gian thực hiện là gì, và liệu Ấn Độ có thực sự đồng ý với mức thuế bằng không và không có rào cản phi thuế quan, đặc biệt là trong các lĩnh vực nhạy cảm như nông nghiệp và nhập khẩu được quản lý không,” ông Ajay Srivastava thuộc Viện Nghiên cứu và Thương mại Toàn cầu (GTRI) có trụ sở tại Delhi, cho biết.
Theo Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ Brooke Rollins, theo thỏa thuận, Hoa Kỳ sẽ “xuất khẩu nhiều sản phẩm nông nghiệp của Mỹ sang thị trường khổng lồ của Ấn Độ, nâng giá và bơm tiền vào khu vực nông thôn Mỹ”, giúp giảm thâm hụt thương mại nông nghiệp 1,3 tỷ USD của Hoa Kỳ với Ấn Độ.
Nhưng New Delhi đã kiềm chế không bình luận về vấn đề nhạy cảm về chính trị này. Việc tiếp cận nhiều hơn đối với các sản phẩm nông nghiệp là một trong những điểm khó khăn lớn nhất trong các cuộc đàm phán, do 50% dân số Ấn Độ phụ thuộc vào nông nghiệp để kiếm sống.
GTRI cũng cảnh báo về tuyên bố của Tổng Thống Donald Trump rằng ông Modi đã cam kết “Mua hàng Mỹ” và mua hơn 500 tỷ USD năng lượng, công nghệ, nông nghiệp và các hàng hóa khác, khi xem xét nhập khẩu hàng năm hiện tại của Ấn Độ từ Hoa Kỳ dưới 50 tỷ USD.
“Cho đến khi có tuyên bố chung, văn bản đàm phán và sự rõ ràng về khả năng thực thi, điều này nên được coi là một tín hiệu chính trị – không phải là một thỏa thuận thương mại đã kết thúc. Sự thận trọng, không phải sự ăn mừng, là điều cần thiết,” ông Srivastava nói.
Tuy nhiên, bước đột phá trong đàm phán sau một thời gian dài bế tắc được xem là một hướng đi tích cực.
“Cả hai chính phủ đều nêu rõ rằng đây chỉ là khởi đầu, với các giai đoạn bổ sung và đàm phán dự kiến trong những tháng tới,” Diễn đàn Đối tác Chiến lược Hoa Kỳ-Ấn Độ cho biết trong một tuyên bố, gọi đây là một bước đầu tiên quan trọng.
Từ góc độ địa chính trị, thông báo này cũng mang ý nghĩa quan trọng, các nhà phân tích cho biết.
Trong năm qua, Bắc Kinh, New Delhi và Moscow đã tăng cường quan hệ sau khi các mức thuế toàn diện của Tổng Thống Donald Trump có hiệu lực.
Vào tháng 8, Trung Quốc và Ấn Độ đã cam kết trở thành “đối tác chứ không phải đối thủ”.
Vào tháng 9, các nhà lãnh đạo Ấn Độ, Trung Quốc và Nga đã thể hiện sự đoàn kết hiếm hoi tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải ở Thiên Tân, mỉm cười và chụp ảnh chung trong cái mà được xem là một tín hiệu rõ ràng về tình hữu nghị mới đối với chính quyền Hoa Kỳ.
Và vào tháng 12, ông Modi và ông Putin đã gặp nhau một lần nữa để thúc đẩy “quan hệ đối tác không giới hạn” của họ.
Chính sách đối ngoại của Ấn Độ luôn phải cân bằng giữa các mối quan hệ quan trọng này. Nhưng một số người cho rằng sự tan băng trong mối quan hệ với Tổng Thống Donald Trump có thể khiến New Delhi nghiêng về phía Hoa Kỳ nhanh hơn.
“Nhiều người ở Ấn Độ muốn duy trì sự không liên kết chiến lược, nhưng nếu sự hòa giải này chứng tỏ bền vững, Ấn Độ có khả năng sẽ quay trở lại khối Hoa Kỳ,” ông Shah nói. Theo BBC News.
