Chính phủ Hoa Kỳ vào thứ Năm đã loan báo khoản viện trợ bổ sung 6 triệu đô la cho Cuba trong bối cảnh khủng hoảng trên đảo ngày càng trầm trọng và căng thẳng gia tăng giữa hai nước. Chủ tịch Cuba đã cáo buộc Hoa Kỳ áp đặt một “cuộc phong tỏa năng lượng”.
Khoản viện trợ này chủ yếu dành cho những người dân ở vùng miền đông Cuba, nơi bị Bão Melissa tàn phá vào cuối năm ngoái. Các vật phẩm viện trợ bao gồm gạo, đậu, mì ống, cá ngừ đóng hộp và đèn năng lượng mặt trời, sẽ được chuyển giao thông qua Giáo hội Công giáo và Caritas, theo lời ông Jeremy Lewin, một quan chức cao cấp của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.
Ông Lewin cũng cảnh báo rằng các nhân viên sứ quán Hoa Kỳ tại Cuba sẽ giám sát việc phân phát “để đảm bảo chế độ không chiếm đoạt, chuyển hướng hay chính trị hóa sự giúp đỡ này”.
Trước đó, Hoa Kỳ cũng đã gửi 3 triệu đô la cứu trợ thiên tai cho người dân Cuba bị ảnh hưởng bởi Bão Melissa. Tuy nhiên, ông Lewin bác bỏ việc việc ngừng vận chuyển dầu từ Venezuela – sau khi Hoa Kỳ tấn công quốc gia Nam Mỹ này – là nguyên nhân gây ra tình hình nhân đạo hiện tại ở Cuba.
Ông cáo buộc Cuba “can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác”, bao gồm cả việc “thực dân hóa Venezuela”, và cho rằng hòn đảo này đã “tích trữ mọi nguồn lực cho một thiểu số những người già yếu kém điều hành đất nước, cho đám tay sai và bộ máy an ninh của họ”.
Ông Lewin nói thêm: “Tại sao họ không có lương thực? Không phải vì chúng tôi ngăn cản dầu của Venezuela tiếp tục làm giàu cho Raúl Castro, mà vì chính phủ không thể đưa lương thực lên kệ. Họ có hàng tỷ đô la, nhưng họ không dùng nó để mua lương thực cho người dân Cuba bình thường”.
Những lời tuyên bố này được đưa ra sau một cuộc họp báo hiếm hoi mà Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel đã trả lời câu hỏi từ một nhóm phóng viên được chọn lọc. Ông Díaz-Canel mô tả những đe dọa gần đây của Tổng thống Donald Trump về việc áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào bán hoặc cung cấp dầu cho Cuba là “cuộc phong tỏa năng lượng”. Ông cho rằng những hành động này ảnh hưởng đến giao thông, bệnh viện, trường học, du lịch và sản xuất lương thực. Ngoài tình trạng mất điện nghiêm trọng, các quan chức Cuba còn lưu ý rằng các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ, vốn gia tăng dưới thời Tổng thống Donald Trump, đã gây thiệt hại cho đất nước hơn 7,5 tỷ đô la trong giai đoạn từ tháng 3 năm 2024 đến tháng 2 năm 2025.
Chủ tịch Cuba thừa nhận “sẽ có những thời điểm khó khăn nhưng chúng tôi sẽ cùng nhau vượt qua với sức sáng tạo và kiên cường”. Ông lưu ý rằng Cuba đã không nhận được các chuyến hàng dầu kể từ khi Hoa Kỳ bắt đầu “vây hãm hải quân” Venezuela vào tháng 12. “Vì vậy, chúng tôi gặp vấn đề về nhiên liệu không chỉ để phát điện mà còn cho các hoạt động cơ bản”, ông nói. Ông Díaz-Canel hứa sẽ công bố chi tiết về tình hình hiện tại của hòn đảo và kế hoạch đối phó của chính phủ trong vòng một tuần.
Về phần mình, ông Lewin cho biết nếu chính phủ Cuba “tỉnh táo” và sẵn sàng cho phép Hoa Kỳ cung cấp thêm hỗ trợ, thì có thể có thêm các thông báo khác. “Họ nên tập trung vào việc cung cấp cho người dân của mình, thay vì đưa ra những tuyên bố hùng hổ. Ông ấy có thể nói chuyện lớn, nhưng một lần nữa, trách nhiệm đầu tiên của bất kỳ chính phủ nào luôn là cung cấp cho người dân của mình”.
Trong bài phát biểu, ông Díaz-Canel khẳng định chính phủ Cuba sẵn sàng đối thoại với Hoa Kỳ với những điều kiện nhất định, bao gồm tôn trọng chủ quyền của Cuba và “không đề cập đến các vấn đề nhạy cảm có thể bị coi là can thiệp vào công việc nội bộ của chúng tôi”. Ông nhấn mạnh: “Người Cuba không căm ghét người dân Mỹ. Chúng tôi không phải là mối đe dọa đối với Hoa Kỳ”.
