Số vụ tấn công tình dục được điều trị tại một phòng khám ở thủ đô Haiti đã tăng gấp ba lần trong bốn năm qua khi bạo lực băng đảng gia tăng trên khắp quốc gia Caribe đầy biến động này.
Tổ chức Bác sĩ Không Biên giới (MSF) cho biết họ “hết sức báo động và phẫn nộ” trước mức độ bạo lực tình dục và trên cơ sở giới tràn lan. Theo báo cáo mới của MSF, hơn một nửa số bệnh nhân được điều trị tại phòng khám Pran Men’m, khai trương cách đây một thập kỷ tại Port-au-Prince, đã bị tấn công bởi nhiều thành viên của các nhóm vũ trang. Tổ chức này lưu ý rằng trung bình có ba kẻ tấn công mỗi vụ.
Phòng khám đã điều trị gần 17.000 bệnh nhân trong thập kỷ qua, bao gồm 2.300 trường hợp chỉ trong chín tháng đầu năm ngoái. MSF cho biết hơn 350 trong số các bệnh nhân này là nam giới và trẻ em trai. Độ tuổi của những người bị tấn công cũng đã thay đổi. Trước năm 2022, một nửa số vụ án tại phòng khám liên quan đến bệnh nhân dưới 18 tuổi, so với 24% hiện nay. Số vụ án trong độ tuổi 50-80 đã tăng gấp bảy lần.
Các chuyên gia cho biết các băng đảng kiểm soát ước tính 90% Port-au-Prince, với nhiều nhóm sử dụng bạo lực tình dục để gieo rắc nỗi sợ hãi. Theo MSF, các vụ tấn công tình dục xảy ra trong các vụ bắt cóc, chiếm đóng lãnh thổ và để kiểm soát viện trợ nhân đạo. “Các nhóm vũ trang đang sử dụng bạo lực tình dục để khủng bố, kiểm soát và khuất phục cộng đồng,” Diana Manilla Arroyo, người đứng đầu phái đoàn của MSF tại Haiti, cho biết.
Báo cáo trích dẫn lời của một phụ nữ giấu tên 53 tuổi, cho biết bà bị ba kẻ tấn công tình dục. “Họ đánh đập tôi và làm gãy răng tôi,” bà nói. “Sau khi cưỡng hiếp tôi, họ cũng cưỡng hiếp con gái tôi.” Theo Liên Hợp Quốc, khoảng 1,4 triệu người Haiti đã phải di dời do bạo lực băng đảng trong những năm gần đây, và những người sống trong các khu tạm cư đặc biệt có nguy cơ. MSF cho biết phòng khám của họ đang gặp khó khăn trong việc tìm nơi trú ẩn cho bệnh nhân, và nhiều phụ nữ có con, đang mang thai hoặc cần chăm sóc y tế thường bị từ chối.
“Việc thiếu các dịch vụ sẵn có khiến những người sống sót phải đối mặt với những rủi ro tương tự đã dẫn đến sang chấn ban đầu của họ,” MSF nói. “Nếu không có nơi trú ẩn an toàn hoặc các lựa chọn tái định cư, MSF sẽ trả bệnh nhân của mình trở lại cơn ác mộng mà họ đã đến, chỉ để họ quay trở lại vào một ngày khác sau khi bị xâm phạm một lần nữa.”
Nỗi sợ hãi về việc báo cáo các vụ tấn công tình dục vẫn tồn tại do sự kỳ thị dai dẳng và thiếu niềm tin vào hệ thống cảnh sát và tư pháp của Haiti. Kể từ năm 2022, tỷ lệ người sống sót tìm kiếm sự giúp đỡ tại phòng khám Pran Men’m trong vòng ba ngày sau vụ tấn công đã giảm một nửa, từ gần hai phần ba xuống còn một phần ba, theo MSF. Kết quả là gần 70% trong số họ đã đến quá muộn để nhận thuốc dự phòng sau phơi nhiễm HIV. Ngoài ra, tỷ lệ bệnh nhân tìm kiếm sự chăm sóc trong vòng năm ngày sau vụ tấn công đã giảm gần một nửa, từ 72% xuống 41%, nghĩa là gần 60% trong số họ đã bỏ lỡ cơ hội ngăn ngừa mang thai ngoài ý muốn.
Để chống lại sự kỳ thị, một tổ chức phi lợi nhuận địa phương đang tiếp cận phụ nữ thông qua nghệ thuật, kịch và âm nhạc. MSF kêu gọi chính phủ Haiti phân bổ thêm kinh phí cho chăm sóc sức khỏe miễn phí và các dịch vụ cho người sống sót bị tấn công tình dục. Theo AP, chính phủ có thể thực hiện một biện pháp thiết thực là thiết lập đường dây nóng hoạt động 24/7 để cung cấp hướng dẫn bí mật và kết nối người sống sót với các nguồn lực quan trọng.
