WASHINGTON – Động thái đe dọa truy tố hình sự Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell của Bộ Tư pháp đã đẩy Nhà Trắng vào một cuộc đối đầu căng thẳng với ngân hàng trung ương Hoa Kỳ. Theo đó, ông Powell cho rằng các trát đòi hầu tòa được gửi đến vào thứ Sáu là nhằm buộc ông phải tuân theo mệnh lệnh của Tổng Thống Donald Trump.
Các trát đòi tòa liên quan đến chi phí cải tạo các tòa nhà của Fed, bao gồm cả trụ sở chính của cơ quan này ở Washington, DC. Vụ việc còn sâu xa hơn ở chỗ nó ảnh hưởng đến vận mệnh độc lập của Fed, cách phân chia quyền lực trong chính quyền liên bang và tác động của nó đối với nền kinh tế Hoa Kỳ.
Một số Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đã bày tỏ sự không hài lòng với các trát đòi tòa và khả năng Fed bị mất đi tính độc lập về chính trị. Các cựu chủ tịch Fed và các nhà kinh tế hàng đầu đã cùng nhau soạn thảo một bức thư vào thứ Hai để phác thảo những rủi ro đối với nền kinh tế rộng lớn hơn từ các hành động của chính quyền Tổng Thống Donald Trump. Điều này có thể định hình khả năng người dân có việc làm, vay thế chấp và vay mua ô tô.
Trong năm qua, Tổng Thống Donald Trump đã tìm cách gây áp lực buộc ông Powell phải cắt giảm lãi suất chuẩn. Điều này phản ánh sự bất đồng cơ bản về việc lạm phát có còn gây ra bất kỳ rủi ro nào cho nền kinh tế Hoa Kỳ hay không.
Ông Powell khẳng định lạm phát vẫn còn ở mức cao sau các đợt áp thuế của Tổng Thống Donald Trump và đã hành động thận trọng. Trong khi đó, Tổng Thống Donald Trump lại cho rằng lạm phát không còn là vấn đề đáng lo ngại và lãi suất nên được cắt giảm mạnh.
“Tôi đã thực hiện nhiệm vụ của mình mà không sợ hãi hay thiên vị chính trị, chỉ tập trung vào nhiệm vụ ổn định giá cả và việc làm tối đa”, ông Powell nói trong một video vào Chủ nhật, tiết lộ về các trát đòi tòa. “Phục vụ công đôi khi đòi hỏi phải kiên định trước những lời đe dọa.”
Nhiệm kỳ chủ tịch của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5, nhưng cuộc tấn công mới nhất từ Nhà Trắng có khả năng phản ánh mối lo ngại rằng ông Powell có thể chọn ở lại hội đồng quản trị của Fed cho đến khi nhiệm kỳ riêng của ông với tư cách là thống đốc kết thúc vào tháng 1 năm 2028. Nếu ông làm như vậy, chính quyền Tổng Thống Donald Trump sẽ mất cơ hội lấp đầy một ghế khác trong ban lãnh đạo.
Khi được các phóng viên hỏi vào thứ Hai liệu ông Powell có kế hoạch ở lại làm thống đốc Fed hay không, Kevin Hassett, giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng và một ứng cử viên hàng đầu để trở thành chủ tịch Fed, cho biết ông không biết về kế hoạch của ông Powell.
“Tôi chưa nói chuyện với Jay về vấn đề đó”, ông Hassett nói.
Vào thứ Hai, thị trường chứng khoán đã giảm phản ứng với tuyên bố hôm Chủ nhật của ông Powell rằng Bộ Tư pháp đã giao trát cho Fed liên quan đến lời khai vào tháng 6 của ông về việc cải tạo tòa nhà trị giá 2,5 tỷ đô la của ngân hàng trung ương.
Ông Powell, từ bỏ cách tiếp cận thận trọng mà ông đã thực hiện kể từ khi Tổng Thống Donald Trump bắt đầu công kích ông vào năm ngoái vì không cắt giảm lãi suất đủ mạnh, cho biết các trát đòi tòa là một “cớ” để buộc Fed phải cắt giảm lãi suất ngắn hạn chủ chốt.
Thượng nghị sĩ Kevin Cramer, một đảng viên Cộng hòa đến từ North Dakota, một người thường chỉ trích ông Powell, cho biết hôm thứ Hai rằng ông không nghĩ rằng chủ tịch Fed là “tội phạm” và hy vọng rằng “cuộc điều tra hình sự này có thể sớm được chấm dứt”, theo CNBC.
Một nhóm lưỡng đảng gồm các cựu chủ tịch Fed và các nhà kinh tế hàng đầu cho biết hôm thứ Hai rằng các hành động pháp lý của Nhà Trắng là “một nỗ lực chưa từng có nhằm sử dụng các cuộc tấn công của công tố để làm suy yếu” tính độc lập của ngân hàng trung ương.
“Đây là cách chính sách tiền tệ được thực hiện ở các thị trường mới nổi với các thể chế yếu kém, với những hậu quả rất tiêu cực đối với lạm phát và hoạt động của nền kinh tế nói chung”, tuyên bố cho biết. “Nó không có chỗ ở Hoa Kỳ, nơi sức mạnh lớn nhất của chúng ta là thượng tôn pháp luật, nền tảng cho sự thành công về kinh tế của chúng ta.”
Tuyên bố này được ký bởi các cựu chủ tịch Fed Ben Bernanke, Janet Yellen và Alan Greenspan, cũng như các cựu Bộ trưởng Tài chính Henry Paulson và Robert Rubin.
Hành động này đã được chuẩn bị từ trước, và Tổng Thống Donald Trump đã không ngừng chỉ trích và hạ thấp ông Powell, cố gắng đổ lỗi cho ông về một số bất mãn về nền kinh tế sau các thông báo về thuế quan của tổng thống.
Tổng Thống Donald Trump dường như đã xem trước tin tức gây sốc về các trát đòi tòa tại một cuộc họp báo vào ngày 29 tháng 12. Tổng Thống Donald Trump cho biết chính quyền của ông “có lẽ” sẽ kiện ông Powell vì “năng lực yếu kém nghiêm trọng” về chi phí cải tạo, gọi đây là “giá xây dựng cao nhất trên một foot vuông trong lịch sử thế giới”.
“Ông ta chỉ là một người rất thiếu năng lực”, Tổng Thống Donald Trump nói. “Nhưng có lẽ chúng ta sẽ kiện ông ta.”
Tin từ ABC News.
