WASHINGTON – Động thái đe dọa truy tố hình sự Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell của Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đã làm dấy lên một cuộc đối đầu căng thẳng giữa Tòa Bạch Ốc và ngân hàng trung ương Hoa Kỳ. Theo đó, ông Powell cho biết các trát đòi hầu tòa được gửi đến vào thứ Sáu là nhằm buộc ông phải tuân theo mệnh lệnh của Tổng Thống Donald Trump.
Các trát đòi hầu tòa liên quan đến chi phí cải tạo các tòa nhà của Fed, bao gồm trụ sở chính được ốp đá hoa cương ở Washington, DC. Tuy nhiên, sâu xa hơn, chúng đề cập đến số phận của sự độc lập của Fed, cách phân chia quyền lực trong chính phủ liên bang và tác động của nó đến nền kinh tế Hoa Kỳ.
Một số Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã bày tỏ sự không hài lòng với các trát đòi hầu tòa và khả năng Fed bị mất đi sự độc lập về chính trị. Các cựu chủ tịch Fed và các nhà kinh tế hàng đầu hôm thứ Hai đã cùng nhau soạn một lá thư để phác thảo những rủi ro đối với nền kinh tế rộng lớn hơn từ các hành động của chính quyền Tổng Thống Donald Trump – vốn có thể định hình khả năng người dân có được việc làm, các khoản vay thế chấp và vay mua ô tô.
Trong năm qua, Tổng Thống Donald Trump đã tìm cách gây áp lực buộc ông Powell phải cắt giảm lãi suất chuẩn của Fed – một động thái phản ánh sự khác biệt cơ bản về việc liệu lạm phát có còn gây ra bất kỳ rủi ro nào cho nền kinh tế Hoa Kỳ hay không.
Ông Powell cho rằng lạm phát vẫn ở mức cao sau các đợt thuế quan của Tổng Thống Donald Trump và đã hành động thận trọng, trong khi Tổng Thống Donald Trump lại cho rằng lạm phát không còn là vấn đề đáng lo ngại và lãi suất nên được cắt giảm mạnh mẽ.
“Tôi đã thực hiện nhiệm vụ của mình mà không sợ hãi hay thiên vị chính trị, chỉ tập trung vào nhiệm vụ của chúng tôi là ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm”, ông Powell nói trong một video vào tối Chủ nhật tiết lộ về các trát đòi hầu tòa. “Phục vụ công cộng đôi khi đòi hỏi phải kiên định khi đối mặt với các mối đe dọa”.
Nhiệm kỳ chủ tịch của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5, nhưng cuộc tấn công mới nhất từ Tòa Bạch Ốc có lẽ phản ánh mối lo ngại rằng ông Powell có thể chọn ở lại hội đồng quản trị của Fed cho đến khi nhiệm kỳ riêng của ông với tư cách là thống đốc kết thúc vào tháng 1 năm 2028. Nếu ông thực hiện bước đó, chính quyền Tổng Thống Donald Trump sẽ mất đi cơ hội lấp đầy một ghế khác trong ban lãnh đạo.
Khi được các phóng viên hỏi vào thứ Hai liệu ông Powell có kế hoạch ở lại làm thống đốc Fed hay không, Kevin Hassett, giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia của Tòa Bạch Ốc và là một ứng cử viên hàng đầu cho vị trí chủ tịch Fed, cho biết ông không biết về kế hoạch của ông Powell.
“Tôi chưa nói chuyện với Jay về vấn đề đó”, ông Hassett nói.
Hôm thứ Hai, thị trường chứng khoán giảm điểm do phản ứng trước tuyên bố hôm Chủ nhật của ông Powell rằng DOJ đã tống đạt trát đòi hầu tòa cho Fed liên quan đến lời khai vào tháng 6 của ông về việc cải tạo tòa nhà trị giá 2,5 tỷ đô la của ngân hàng trung ương.
Ông Powell, từ bỏ cách tiếp cận thận trọng mà ông đã thực hiện kể từ khi Tổng Thống Donald Trump bắt đầu công kích ông vào năm ngoái vì không cắt giảm lãi suất đủ mạnh, cho biết các trát đòi hầu tòa là một “cớ” để buộc Fed phải cắt giảm lãi suất ngắn hạn chủ chốt của mình.
Thượng nghị sĩ Kevin Cramer, một đảng viên Cộng hòa đến từ North Dakota, một người thường chỉ trích ông Powell, hôm thứ Hai cho biết ông không nghĩ rằng chủ tịch Fed là “tội phạm” và hy vọng rằng “cuộc điều tra hình sự này có thể được giải quyết nhanh chóng”, theo CNBC.
Một nhóm lưỡng đảng gồm các cựu chủ tịch Fed và các nhà kinh tế hàng đầu cho biết hôm thứ Hai rằng các hành động pháp lý của Tòa Bạch Ốc là “một nỗ lực chưa từng có nhằm sử dụng các cuộc tấn công về mặt tố tụng để làm suy yếu” sự độc lập của ngân hàng trung ương.
“Đây là cách chính sách tiền tệ được thực hiện ở các thị trường mới nổi với các thể chế yếu kém, với những hậu quả rất tiêu cực đối với lạm phát và hoạt động của nền kinh tế nói chung”, tuyên bố cho biết. “Nó không có chỗ ở Hoa Kỳ, nơi sức mạnh lớn nhất của chúng ta là thượng tôn pháp luật, vốn là nền tảng của sự thành công kinh tế của chúng ta”.
Tuyên bố này đã được ký bởi các cựu chủ tịch Fed Ben Bernanke, Janet Yellen và Alan Greenspan, cũng như các cựu Bộ trưởng Tài chính Henry Paulson và Robert Rubin.
Tuy nhiên, hành động này đã diễn ra trong một thời gian và Tổng Thống Donald Trump đã liên tục chỉ trích và coi thường ông Powell, cố gắng đổ lỗi cho ông về một số bất mãn về nền kinh tế sau các thông báo về thuế quan của tổng thống.
Tổng Thống Donald Trump dường như đã xem trước tin tức gây sốc về các trát đòi hầu tòa tại một cuộc họp báo vào ngày 29 tháng 12. Tổng thống cho biết chính quyền của ông “có lẽ” sẽ kiện ông Powell vì “sự thiếu năng lực nghiêm trọng” về chi phí cải tạo, gọi đây là “mức giá xây dựng cao nhất trên mỗi foot vuông trong lịch sử thế giới”.
“Ông ta chỉ là một người rất thiếu năng lực”, Tổng Thống Donald Trump nói. “Nhưng có lẽ chúng ta sẽ kiện ông ta”.
Theo ABC News.
