Thống đốc California, ông Gavin Newsom, đã đề xuất một kế hoạch trị giá 200 triệu đô la, theo đó các hãng sản xuất ô tô sẽ phải đối ứng tương đương với các khoản ưu đãi của tiểu bang cho người mua xe điện. Kế hoạch này, nếu được cơ quan lập pháp thông qua, sẽ lần đầu tiên phác thảo cách thức thực hiện chương trình hoàn thuế xe điện đặc thù của California nhằm vực dậy thị trường xe hơi điện đang chậm lại sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump hủy bỏ các khoản ưu đãi liên bang vào năm ngoái.
Cơ quan Kiểm soát Chất lượng Không khí California (California Air Resources Board) sẽ giám sát chương trình, cung cấp các khoản hoàn thuế ngay tại điểm bán để giảm chi phí ban đầu cho người mua, thay vì hoàn tiền sau. Mặc dù chi tiết về mức hoàn thuế chưa được công bố, cơ quan này cho biết sẽ xác định trong quá trình thiết kế chương trình và thảo luận công khai vào mùa xuân tới.
Đề xuất này được miễn các yêu cầu về quy trình ra luật thông thường của tiểu bang, cho phép California thiết kế và triển khai các khoản hoàn thuế nhanh hơn. Ông Newsom lần đầu công bố đề xuất này trong kế hoạch ngân sách tháng 1, nhưng chỉ tiết lộ ít chi tiết ban đầu. Các quan chức tiểu bang coi khoản trợ cấp này là phản ứng trước việc Tổng thống Donald Trump bãi bỏ các khoản ưu đãi và ngăn chặn quy định về xe sạch của California.
Các chuyên gia bên ngoài và những người ủng hộ xe sạch cho rằng chi tiết này đặt ra câu hỏi mới về cách thức chương trình hoạt động và ai sẽ là người hưởng lợi. Ông Ethan Elkind, chuyên gia luật khí hậu tại UC Berkeley, cho biết việc cấu trúc các ưu đãi dưới dạng khoản tài trợ sẽ cho phép tiểu bang đặt ra các điều khoản mà các hãng xe phải đáp ứng để tiếp cận nguồn vốn, tạo lợi thế cho California.
Tuy nhiên, bà Mars Wu, quản lý cấp cao của Greenlining Institute, một tổ chức vận động cho các khoản đầu tư vào cộng đồng da màu, nhận định đề xuất chưa giải quyết được vấn đề công bằng, cho rằng chương trình không đảm bảo các ưu đãi đến được với những người dân California thực sự cần. Bà viết trong email: “Đề xuất thiết lập một kịch bản ‘ai đến trước được phục vụ trước’, điều này không phải là cách sử dụng khôn ngoan các nguồn vốn công khan hiếm trong một năm thâm hụt ngân sách.”
Chương trình giới hạn việc đủ điều kiện dựa trên giá xe, không phải thu nhập của người mua. Xe chở khách mới phải có giá dưới 55.000 đô la, trong khi xe van, SUV và xe bán tải có giới hạn 80.000 đô la. Xe đã qua sử dụng có giá bán tối đa 25.000 đô la. Tất cả các xe phải được đăng ký cho cư dân California.
Thông tin chi tiết mới được công bố cũng cung cấp bối cảnh về quy mô của chương trình. Theo ước tính của CalMatters, 200 triệu đô la ban đầu của thống đốc chỉ đủ cho khoảng 20% doanh số xe điện của năm ngoái. Khoản tiền đối ứng từ các hãng xe có thể cho phép chương trình chi trả cho nhiều người mua hơn hoặc cung cấp các khoản hoàn thuế lớn hơn tại điểm bán, tùy thuộc vào cách thức ưu đãi được cấu trúc.
Một nhà vận động xe sạch cho biết các chi tiết vẫn chưa được chốt, bao gồm cả việc làm thế nào để nhắm mục tiêu các khoản hoàn thuế. Bà Wu nói rằng tiểu bang có thể hành động nhanh chóng mà không từ bỏ sự công bằng bằng cách quyết định trước ai đủ điều kiện, đồng thời vẫn cung cấp các khoản hoàn thuế tại đại lý. “Có cách để cân bằng giữa công bằng và sự nhanh chóng”, bà Wu viết.
Câu chuyện này ban đầu được xuất bản bởi CalMatters và được phân phối thông qua quan hệ đối tác với The Associated Press.
.webp