Chính quyền Tổng Thống Donald Trump dự kiến công bố một kế hoạch quy mô lớn nhằm tái thiết chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng, vốn cần thiết cho nhiều ngành công nghiệp từ động cơ máy bay đến điện thoại thông minh. Kế hoạch này bao gồm việc ký kết các thỏa thuận mua bán với các đối tác quốc tế và thiết lập một kho dự trữ chiến lược trị giá 12 tỷ đô la của Hoa Kỳ, nhằm đối trọng với sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực này.
Phó Tổng thống JD Vance sẽ có bài phát biểu quan trọng tại một cuộc họp do Ngoại trưởng Marco Rubio chủ trì, quy tụ các quan chức từ nhiều quốc gia ở Châu Âu, Châu Á và Châu Phi. Hoa Kỳ dự kiến sẽ ký kết các thỏa thuận về logistics chuỗi cung ứng, dù chi tiết chưa được tiết lộ. Trước đó, Ngoại trưởng Rubio đã gặp gỡ các bộ trưởng ngoại giao từ Hàn Quốc và Ấn Độ để thảo luận về khai thác và chế biến khoáng sản quan trọng.
Các động thái này diễn ra sau khi Trung Quốc, quốc gia kiểm soát 70% sản lượng khai thác đất hiếm và 90% khâu chế biến trên toàn cầu, đã hạn chế nguồn cung các nguyên tố này nhằm trả đũa cuộc chiến thuế quan của Tổng Thống Trump. Mặc dù có một thỏa thuận đình chiến kéo dài một năm giữa hai siêu cường, những hạn chế của Trung Quốc vẫn còn chặt chẽ hơn so với trước khi Tổng Thống Trump nhậm chức.
Phát biểu về việc công bố “Dự án Kho dự trữ” (Project Vault) với khoản vay 10 tỷ đô la từ Ngân hàng Xuất Nhập khẩu Hoa Kỳ và gần 1,67 tỷ đô la vốn tư nhân, Tổng Thống Trump nhấn mạnh: “Chúng tôi không bao giờ muốn trải qua những gì chúng tôi đã trải qua một năm trước.”
Theo các chuyên gia, các quốc gia khác có thể sẽ tham gia cùng Hoa Kỳ trong việc thu mua khoáng sản quan trọng và thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp này, bởi cuộc chiến thương mại đã phơi bày sự phụ thuộc của các nước phương Tây vào Trung Quốc. Một số nhà phân tích cho rằng các quốc gia sản xuất và tiêu thụ khoáng sản quan trọng có thể sẽ nhóm họp để cùng nhau hoạch định các cấu trúc giá cả.
Chính phủ Hoa Kỳ cũng đã thực hiện khoản đầu tư trực tiếp thứ tư vào một nhà sản xuất khoáng sản quan trọng của Mỹ, với 1,6 tỷ đô la cho USA Rare Earth. Ngân hàng Xuất Nhập khẩu Hoa Kỳ đã phê duyệt khoản vay 10 tỷ đô la, lớn nhất trong lịch sử của ngân hàng, để tài trợ cho việc thiết lập Dự trữ Khoáng sản Chiến lược Quan trọng của Hoa Kỳ, nhằm đảm bảo nguồn cung cho các nhà sản xuất.
Sự phối hợp giữa khu vực công và tư được cho là sẽ tạo ra một công thức giải quyết vấn đề này một cách hiệu quả. Các nhà sản xuất, những đối tượng hưởng lợi chính từ kho dự trữ, đang có cam kết tài chính dài hạn, trong khi khoản vay của chính phủ thúc đẩy đầu tư tư nhân. Kế hoạch dự trữ này có thể giúp hình thành một mô hình định giá “tự nhiên hơn”, loại trừ Trung Quốc ra khỏi thị trường.
Lầu Năm Góc cũng đã chi gần 5 tỷ đô la trong năm qua để đảm bảo quyền tiếp cận các vật liệu quan trọng. Một nhóm lưỡng đảng tại Quốc Hội cũng đã đề xuất thành lập một cơ quan mới với ngân sách 2,5 tỷ đô la để thúc đẩy sản xuất đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác. Các nhà lập pháp hoan nghênh các bước đi của chính quyền Tổng Thống Trump, xem đây là dấu hiệu cho thấy sự ủng hộ lưỡng đảng đối với việc đảm bảo nguồn cung nội địa, giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc và ổn định thị trường.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc xây dựng kho dự trữ sẽ là một nỗ lực dài hạn và việc khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp sản xuất sử dụng khoáng sản này cũng rất quan trọng. Một số quyết định trước đây của Tổng Thống Trump nhằm cắt giảm các ưu đãi cho xe điện và tua-bin gió có thể đã làm giảm nhu cầu đối với các nguyên tố này tại Mỹ, theo tin từ Associated Press.
