Cuộc chiến tại Trung Đông đang diễn ra không theo kịch bản thông thường, mà là một nỗ lực nhằm định hình lại cấu trúc quyền lực khu vực, theo phân tích của Tanvi Ratna trên Fox News.
Các cuộc tấn công quân sự của Hoa Kỳ và Israel nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran, cùng với việc triển khai thêm quân đội Hoa Kỳ đến khu vực, đang tạo ra một cục diện mới.
Khác với các cuộc xung đột trước đây, các động thái hiện tại không chỉ là đối đầu quân sự mà còn là một hệ thống đang chịu áp lực và được định hình lại một cách có chủ đích. Sự thay đổi này bắt nguồn từ chính sách của Tổng thống Donald Trump, người đã từ bỏ cách tiếp cận cũ là quản lý xung đột để chuyển sang chiến lược tái cấu trúc và buộc các bên phải đưa ra lựa chọn.
Trong gần hai thập kỷ, Trung Đông vận hành theo một trạng thái cân bằng quản lý, nơi các cường quốc như Iran với “Trục kháng cự”, các quốc gia Sunni như Ả Rập Saudi và UAE, cùng với Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar, hay Israel, đều tìm cách mở rộng ảnh hưởng mà không gây ra chiến tranh toàn diện. Hoa Kỳ đóng vai trò trung gian, quản lý thay vì giải quyết tận gốc các căng thẳng.
Tổng thống Donald Trump đã thay đổi mô hình này từ năm 2018 với việc rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt. Các hành động tiếp theo như việc chỉ định Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) là tổ chức khủng bố và vụ ám sát tướng Qassem Soleimani là những bước đi nhất quán trong chiến lược lớn hơn: loại bỏ giả định rằng Iran có thể hoạt động vô thời hạn trong vùng xám.
Đồng thời, ông Trump thúc đẩy Hiệp định Abraham, phá vỡ rào cản ngoại giao lâu đời giữa các quốc gia Ả Rập và Israel. Điều này tạo ra động lực mới cho các quốc gia Sunni, biến việc bình thường hóa quan hệ với Israel thành một con đường hợp tác an ninh và công nghệ, thay vì chờ đợi giải pháp cho vấn đề Palestine.
Cách tiếp cận của ông Trump đã phát triển từ việc xây dựng liên minh sang thực thi và buộc các bên phải điều chỉnh. Trong cuộc chiến tại Gaza sau các cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023, Hoa Kỳ đã làm trung gian cho một thỏa thuận có điều kiện, liên kết việc thả con tin với việc Israel rút quân và viện trợ nhân đạo. Logic này tiếp tục được áp dụng trong năm 2026 với một khuôn khổ tái thiết và quản trị do Hoa Kỳ dẫn đầu.
Cuộc chiến hiện tại không chỉ nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Iran mà còn buộc cả ba hệ thống (Iran, các quốc gia Sunni, và Israel) phải điều chỉnh đồng thời. Iran đối mặt với tính toán khác biệt khi chiến lược mở rộng dần va chạm với áp lực kinh tế và rủi ro quân sự trực tiếp. Các quốc gia Sunni bị đẩy ra khỏi vùng an toàn của sự mơ hồ chiến lược, và Israel được định vị là một trung tâm kết nối an ninh, công nghệ và quản trị.
Tổng thống Trump đang nén thời gian, buộc các bên phải đưa ra quyết định ngay lập tức. Cuộc chiến này không chỉ là leo thang xung đột mà là nỗ lực thay đổi cách thức hoạt động của khu vực và xác định ai sẽ là người định hình tương lai đó, khác biệt căn bản với chính sách của Hoa Kỳ trong nhiều thập kỷ qua, theo tin từ Fox News.
