Ukraine và các đồng minh châu Âu đã cáo buộc Tổng thống Nga Vladimir Putin giả vờ quan tâm đến nỗ lực hòa bình sau năm giờ đàm phán với các phái viên Hoa Kỳ tại Điện Kremlin không mang lại đột phá.
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết nhà lãnh đạo Nga “nên chấm dứt những lời lẽ sáo rỗng và đổ máu, và sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán để ủng hộ một nền hòa bình công bằng và lâu dài.” Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andrii Sybiha thúc giục ông Putin “đừng lãng phí thời gian của thế giới.”
Những nhận xét này phản ánh sự căng thẳng cao độ và khoảng cách lớn còn tồn tại giữa Nga một bên, và Ukraine cùng các đồng minh châu Âu ở bên kia, về cách chấm dứt cuộc chiến mà Moscow đã khởi xướng khi xâm lược nước láng giềng gần bốn năm trước.
Một ngày trước đó, ông Putin cáo buộc các nước châu Âu phá hoại các nỗ lực hòa bình do Hoa Kỳ dẫn đầu và cảnh báo rằng, nếu bị khiêu khích, Nga sẽ sẵn sàng chiến tranh với châu Âu.
Kể từ khi Moscow xâm lược Ukraine vào năm 2022, các chính phủ châu Âu, cùng với Hoa Kỳ, đã chi hàng tỷ đô la để hỗ trợ Kyiv về tài chính và quân sự. Tuy nhiên, dưới thời Tổng thống Donald Trump, Hoa Kỳ đã giảm bớt sự hỗ trợ và thay vào đó thúc đẩy chấm dứt chiến tranh.
Vào thứ Tư, phát ngôn viên Điện Kremlin cho biết ông sẽ không thảo luận về nội dung các cuộc đàm phán nhưng bác bỏ mọi đề xuất rằng ông Putin đã từ chối kế hoạch hòa bình của Hoa Kỳ.
Theo tin từ The Associated Press, hướng đi tiếp theo của các cuộc đàm phán hòa bình phụ thuộc phần lớn vào việc liệu chính quyền Tổng thống Donald Trump có quyết định tăng áp lực lên Nga hay Ukraine để nhượng bộ hay không.
Một đề xuất hòa bình của Hoa Kỳ được công khai vào tháng trước đã bị chỉ trích là nghiêng hẳn về phía Moscow vì nó đã nhượng bộ một số yêu cầu cốt lõi của Điện Kremlin mà Kyiv đã bác bỏ.
Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu lo ngại rằng nếu Nga đạt được điều mình muốn ở Ukraine, họ sẽ có toàn quyền đe dọa các quốc gia của họ, vốn đã phải đối mặt với các cuộc xâm nhập từ máy bay không người lái và máy bay chiến đấu của Nga, cùng với một chiến dịch phá hoại quy mô lớn bị cáo buộc.
Ông Putin đã gặp Đại diện của Tổng thống Donald Trump là Steve Witkoff và con rể Jared Kushner tại Moscow vào thứ Ba. Hai bên Nga và Mỹ đã đồng ý không tiết lộ nội dung các cuộc đàm phán, nhưng ít nhất một trở ngại lớn cho một thỏa thuận – số phận của bốn khu vực Ukraine mà Nga đã chiếm đóng một phần và tuyên bố chủ quyền – vẫn còn đó.
Sau các cuộc đàm phán, Yuri Ushakov, cố vấn cấp cao của ông Putin, nói với các phóng viên rằng “cho đến nay, một sự thỏa hiệp vẫn chưa được tìm thấy” về vấn đề lãnh thổ, nếu không có điều đó, Điện Kremlin coi “không có giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng.”
Ukraine đã bác bỏ việc từ bỏ lãnh thổ mà Nga đã chiếm đóng.
Khi được hỏi liệu hòa bình đã đến gần hơn hay xa hơn sau các cuộc đàm phán này, ông Ushakov nói: “Chắc chắn là không xa hơn.” Ông nói thêm: “Nhưng vẫn còn rất nhiều công việc phải làm, cả ở Washington và ở Moscow.”
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết vào thứ Tư rằng việc nói ông Putin đã từ chối kế hoạch hòa bình của Hoa Kỳ là “không đúng đắn.” Ông từ chối bình luận thêm về các cuộc đàm phán.
“Chúng tôi cố tình sẽ không thêm bất cứ điều gì,” ông nói. “Người ta hiểu rằng các cuộc đàm phán càng diễn ra lặng lẽ thì càng có hiệu quả.”
Các ngoại trưởng từ các quốc gia NATO châu Âu, họp tại Brussels vào thứ Tư, đã tỏ ra thiếu kiên nhẫn với Moscow.
“Chúng ta thấy rằng ông Putin đã không thay đổi bất kỳ hướng đi nào. Ông ta đang đẩy mạnh một cách hung hăng hơn trên chiến trường,” Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna nói. “Rõ ràng là ông ta không muốn có bất kỳ nền hòa bình nào.”
Ngoại trưởng Phần Lan Elina Valtonen cũng có chung nhận định. “Cho đến nay, chúng tôi chưa thấy bất kỳ sự nhượng bộ nào từ phía kẻ xâm lược, đó là Nga, và tôi nghĩ biện pháp xây dựng lòng tin tốt nhất là bắt đầu bằng một lệnh ngừng bắn toàn diện,” bà nói với các phóng viên.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết các đối tác của Ukraine sẽ tiếp tục gửi viện trợ quân sự để đảm bảo áp lực được duy trì lên Moscow.
“Các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra. Điều đó rất tốt,” ông Rutte nói. “Nhưng đồng thời, chúng ta phải đảm bảo rằng trong khi chúng diễn ra và chúng ta không chắc khi nào chúng sẽ kết thúc, thì Ukraine có vị thế mạnh nhất có thể để tiếp tục chiến đấu, chống lại người Nga.”
Canada, Đức, Ba Lan và Hà Lan đã thông báo rằng họ sẽ chi thêm hàng trăm triệu đô la để mua vũ khí của Hoa Kỳ nhằm quyên góp cho Ukraine.
Năm nay, các nước châu Âu trong NATO và Canada bắt đầu mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine theo một thỏa thuận tài chính được gọi là Danh sách Yêu cầu Ưu tiên cho Ukraine, hay PURL.
Nga và Ukraine đang tham chiến trong một cuộc chiến tranh tiêu hao tàn khốc trên chiến trường và đang sử dụng máy bay không người lái và tên lửa để tấn công tầm xa phía sau tiền tuyến. Nhiều nhà phân tích đã lưu ý rằng cuộc chiến kéo dài này có lợi cho quân đội lớn hơn của Nga, đặc biệt nếu những bất đồng giữa châu Âu và Hoa Kỳ hoặc giữa các nước châu Âu cản trở việc chuyển giao vũ khí cho Ukraine.
Máy bay không người lái của Nga đã tấn công thị trấn Ternivka ở vùng Dnipropetrovsk của Ukraine, giết chết hai người và làm bị thương ba người khác, người đứng đầu cơ quan quản lý quân sự khu vực, Vladyslav Haivanenko, cho biết hôm thứ Tư. Hai người trong tình trạng nguy kịch, ông nói, sau khi vụ tấn công phá hủy một ngôi nhà và làm hư hại sáu ngôi nhà khác.
Nhìn chung, Nga đã bắn 111 máy bay không người lái tấn công và đánh lạc hướng vào Ukraine trong đêm, không quân Ukraine cho biết. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga cho biết vào thứ Tư rằng lực lượng phòng không đã phá hủy 102 máy bay không người lái của Ukraine trong đêm.
Mảnh vỡ máy bay không người lái rơi xuống đã gây ra một vụ hỏa hoạn tại một kho dầu ở vùng Tambov, cách Moscow khoảng 200 km về phía nam, Thống đốc địa phương Yegveniy Pervyshov cho biết.
