Hồng Kông đang chứng kiến sự suy thoái nghiêm trọng về tự do báo chí trong khoảng 20 năm qua, tụt hạng từ vị trí thứ 18 xuống 140 trên bảng xếp hạng toàn cầu. Sự sụt giảm này đi kèm với việc đóng cửa tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily, những rào cản ngày càng tăng cho các nhà báo và tình trạng tự kiểm duyệt lan rộng.
Sự xói mòn tự do báo chí diễn ra song song với việc hạn chế các quyền tự do dân sự kiểu phương Tây của thành phố kể từ năm 2020, khi Bắc Kinh áp đặt luật an ninh quốc gia để loại bỏ những thách thức đối với sự cai trị của họ. Nhà sáng lập Apple Daily, ông Jimmy Lai, đã bị kết tội vào tháng 12 theo luật an ninh, đối mặt với án tù chung thân. Phiên tòa xét xử ông Lai được các chính phủ nước ngoài và giới quan sát chính trị theo dõi chặt chẽ, như một thước đo về tự do báo chí tại thuộc địa cũ của Anh, nơi trở về dưới sự cai trị của Trung Quốc vào năm 1997. Chính quyền khẳng định vụ việc của ông không liên quan gì đến tự do báo chí.
Trước đây, giới truyền thông Hồng Kông từng hoạt động tự do. Các nhà báo thường đặt những câu hỏi gay gắt với chính quyền. Nhưng không gian dành cho các phóng viên đã bị thu hẹp đáng kể sau khi Trung Quốc áp đặt luật an ninh, được cho là cần thiết để ổn định tình hình sau các cuộc biểu tình chống chính phủ năm 2019. Năm 2020, ông Lai trở thành một trong những nhân vật nổi tiếng đầu tiên bị truy tố theo luật này. Trong vòng một năm, chính quyền đã sử dụng cùng một luật để bắt giữ các giám đốc điều hành cấp cao của Apple Daily, khám xét văn phòng và phong tỏa tài sản trị giá 2,3 triệu đô la, buộc tờ báo phải đóng cửa vào tháng 6 năm 2021.
Trang tin tức trực tuyến Stand News cũng chung số phận vào tháng 12 năm đó, với các vụ bắt giữ, khám xét của cảnh sát và phong tỏa tài sản, buộc trang này phải đóng cửa. Đến năm 2022, Hồng Kông đã tụt 68 bậc xuống vị trí 148 trong bảng xếp hạng tự do báo chí do tổ chức Phóng viên không biên giới tổng hợp. Tình trạng tự kiểm duyệt ngày càng trở nên nổi cộm, một phần do áp lực từ các nhà quảng cáo và các công ty lớn, trong bối cảnh môi trường kinh doanh khó khăn. Giới phóng viên ngày càng e ngại khi đưa tin về những vấn đề nhạy cảm.
Theo ABC News, nhiều chính trị gia đối lập và các nhà hoạt động hàng đầu đã bị bỏ tù theo luật an ninh. Hàng chục nhóm xã hội dân sự đã đóng cửa. Những người dân cũng trở nên e dè hơn khi tiếp xúc với phóng viên. Hiệp hội Nhà báo Hồng Kông cho biết nhiều câu chuyện được cho là nhạy cảm về chính trị hoặc có khả năng đặt câu hỏi với chính quyền không phải lúc nào cũng dễ dàng được đăng tải.
