Khi các cuộc biểu tình chống chính quyền lan rộng khắp Iran, câu hỏi trung tâm được đặt ra là ai sẽ thực sự nắm quyền nếu chế độ Hồi giáo sụp đổ? Câu trả lời, theo các chuyên gia khu vực và những người thuộc phe đối lập Iran, còn xa mới rõ ràng. Nó có thể phụ thuộc ít hơn vào hệ tư tưởng mà vào cách thức chế độ sụp đổ và liệu lực lượng an ninh của Iran có bị chia rẽ hay không.
Behnam Ben Taleblu, một thành viên cấp cao tại Quỹ bảo vệ các nền dân chủ, cho biết yếu tố quan trọng không chỉ là liệu chế độ có sụp đổ hay không, mà là cách nó xảy ra. Ông cảnh báo các chính phủ phương Tây nên chống lại việc ủng hộ một sự chuyển đổi mang tính hình thức, chỉ đơn thuần là thay đổi giới tinh hoa.
Ben Taleblu cho rằng phe đối lập Iran phải đối mặt với một thách thức về hậu cần hơn là một thách thức về tư tưởng: chuyển các cuộc biểu tình đường phố liên tục thành quyền lực chính trị có tổ chức trước khi lực lượng an ninh giành lại quyền kiểm soát.
Nhiều chuyên gia đồng ý rằng tương lai của Iran phụ thuộc vào việc bộ máy cưỡng chế của chế độ, bao gồm Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, dân quân Basij và quân đội chính quy, có còn nguyên vẹn hay không.
Một số nhà phân tích chỉ ra các tiền lệ lịch sử, bao gồm Ai Cập, nơi quân đội đã can thiệp trong tình trạng bất ổn. Benny Sabti, một chuyên gia về Iran tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia của Israel, cho biết không thể loại trừ khả năng chuyển đổi do quân đội lãnh đạo, nhưng sẽ đầy rẫy khó khăn.
Mặc dù có sự chú ý của quốc tế đối với các nhà hoạt động bị giam giữ, các chuyên gia vẫn hoài nghi rằng giới lãnh đạo chính trị tiếp theo của Iran sẽ nổi lên từ bên trong hệ thống nhà tù của đất nước.
Những người ủng hộ Reza Pahlavi nói rằng ông đang nổi lên như một điểm tập trung cho việc huy động phe đối lập giữa lúc bất ổn gia tăng. Những người thân cận với Pahlavi mô tả ông là người ủng hộ một Iran dân chủ, thế tục, cam kết với nhân quyền, đồng thời bác bỏ những tuyên bố rằng ông đang tìm cách khôi phục chế độ quân chủ.
Một phong trào đối lập lâu đời khác, Mujahedin-e Khalq, do Maryam Rajavi lãnh đạo, đã nhận được sự ủng hộ từ một số nhân vật chính trị cấp cao của Hoa Kỳ trong những năm qua.
Các chuyên gia đồng ý rằng không có người kế vị rõ ràng nào đang chờ đợi. Ben Taleblu mô tả thời điểm này như một cuộc chạy marathon hơn là một cuộc chạy nước rút, đồng thời cảnh báo về những câu chuyện đơn giản về sự sụp đổ của chế độ.
Tin từ Fox News.
