Tehran – Iran cho biết sẵn sàng đối thoại với Hoa Kỳ và tin tưởng vào khả năng đạt được một thỏa thuận nhằm loại bỏ vũ khí hạt nhân khỏi quốc gia này, theo lời hai quan chức chính phủ Iran cung cấp cho NBC News ngày Thứ Hai.
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Thổ Nhĩ Kỳ đang nỗ lực dàn xếp một cuộc gặp giữa đặc phái viên Hoa Kỳ Steve Witkoff và các quan chức Iran nhằm giảm bớt nguy cơ hành động quân sự từ phía Mỹ, theo Nour News, hãng tin liên kết với chính phủ Iran.
Tuy nhiên, một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết ông Witkoff dự kiến sẽ đến Israel vào Thứ Ba để gặp Thủ tướng Benjamin Netanyahu và các quan chức Israel khác. Một quan chức Israel cũng cho biết trọng tâm sẽ là Iran và Gaza, dù không cung cấp thêm chi tiết.
Căng thẳng gia tăng sau khi tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhiều tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Mỹ di chuyển vào khu vực Trung Đông, trong phạm vi tấn công Iran.
Hiện vẫn chưa rõ liệu Tổng thống Donald Trump có quyết định sử dụng vũ lực hay không. Ông cho biết “chúng ta sẽ biết” khi được hỏi vào Chủ Nhật liệu nhà lãnh đạo tối cao Iran, Ayatollah Ali Khamenei, có đúng khi dự đoán rằng một cuộc tấn công của Mỹ vào nước này sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến tranh khu vực.
Khi được một phóng viên hỏi về những nhận xét này, Tổng thống Donald Trump bày tỏ hy vọng rằng một thỏa thuận có thể được ký kết, đồng thời cảnh báo rằng Hoa Kỳ có “những con tàu lớn nhất, mạnh nhất thế giới ở đó.”
“Nếu chúng ta không đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ biết liệu ông ấy có đúng hay không,” ông Trump nói. Tổng thống Donald Trump đã rút Hoa Kỳ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran vào năm 2018, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của mình. Thỏa thuận này, được gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA), đã mang lại cho Iran sự nới lỏng trừng phạt để đổi lại việc hạn chế chương trình hạt nhân của nước này. Tuy nhiên, ông Trump, người chỉ trích thỏa thuận từ lâu, cho rằng Hoa Kỳ đã cho đi quá nhiều mà nhận lại quá ít.
Trước đó vào Chủ Nhật, ông Khamenei đã nói với đám đông tại khu phức hợp của ông ở Tehran rằng “người Mỹ phải nhận thức rằng nếu họ phát động chiến tranh lần này, đó sẽ là một cuộc chiến tranh khu vực.” Ông cho rằng Hoa Kỳ quan tâm đến dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và các tài nguyên khoáng sản khác của Iran, và muốn “chiếm đoạt đất nước này, giống như họ đã từng kiểm soát nó trước đây.”
Trong khi đó, không khí tại các đường phố Tehran rất căng thẳng sau các cuộc biểu tình gần đây làm rung chuyển thủ đô cũng như các thành phố khác trên cả nước.
Tại các giao lộ trong thành phố, các thành viên của Basij-e Mostaz’afin, hay Tổ chức Huy động Người bị áp bức, một nhánh của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, đã tuần tra trên xe máy. Các tình nguyện viên bán quân sự, những người trung thành với Cộng hòa Hồi giáo, đã đóng vai trò hàng đầu trong việc đàn áp bất đồng chính kiến trong hơn hai thập kỷ.
Các bảng quảng cáo mới trưng bày tuyên truyền ủng hộ chính phủ cũng đã xuất hiện khắp Tehran. Một bảng ở Quảng trường Palestine cho thấy quan tài của Mỹ và Israel cùng lời cảnh báo cho binh lính của họ.
Mặc dù một số cửa hàng mở cửa, nhiều cửa hàng vẫn đóng cửa, vẫn đang vật lộn với sự sụp đổ của đồng rial, dẫn đến một cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng và tỷ lệ lạm phát hàng năm khoảng 40%. Nhiều năm quản lý kinh tế yếu kém và các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm cắt nguồn tài trợ cho chương trình hạt nhân của Iran, cũng như cuộc chiến của đất nước với Israel năm ngoái, đều bị đổ lỗi cho những khó khăn tài chính mà nhiều người Iran đang trải qua.
Các chuyên gia cho rằng giá lương thực và các mặt hàng thiết yếu tăng vọt là nguyên nhân gây ra các cuộc biểu tình, dẫn đến sự đàn áp bạo lực từ chế độ.
Theo Cơ quan Nhân quyền Hoạt động Iran có trụ sở tại Hoa Kỳ, ít nhất 6.842 người đã thiệt mạng trên cả nước trong các cuộc biểu tình bắt đầu vào cuối tháng 12 và kết thúc vào giữa tháng 1. Cơ quan này cho biết họ xác minh từng trường hợp tử vong với một mạng lưới các nhà hoạt động tại Iran và dữ liệu của họ trải qua “nhiều lần kiểm tra nội bộ”. Cơ quan này lo ngại rằng số người chết có thể còn cao hơn.
Tính đến ngày 21 tháng 1, chính phủ Iran đưa ra con số tử vong thấp hơn nhiều là 3.117 người, trong đó có 2.427 dân thường và lực lượng an ninh, còn lại được dán nhãn là “kẻ khủng bố”. Trong quá khứ, chế độ thần quyền Iran thường không báo cáo hoặc báo cáo thiếu số người chết trong các cuộc bất ổn.
Iran cho biết hôm Thứ Hai rằng họ đã triệu tập tất cả các đại sứ Liên minh Châu Âu tại nước này để phản đối việc liệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo vào danh sách khủng bố.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói với các phóng viên rằng các đại sứ bắt đầu bị triệu tập vào Chủ Nhật và quá trình này tiếp tục vào Thứ Hai. “Một loạt các hành động đã được xem xét, các phương án khác nhau đang được chuẩn bị và đã được gửi đến các cơ quan ra quyết định liên quan,” ông Baghaei nói. “Chúng tôi tin rằng trong những ngày tới, một quyết định sẽ được đưa ra về hành động đáp trả của Cộng hòa Hồi giáo Iran đối với động thái bất hợp pháp, vô lý và sai lầm của EU.”
