Trong kỷ nguyên công nghệ hiện đại, hình mẫu các tập đoàn lớn như General Electric (GE) của quá khứ đang dần nhường chỗ cho một xu hướng mới: sự trỗi dậy của các “tập đoàn cá nhân”. Elon Musk, với đế chế đa dạng bao gồm Tesla, SpaceX, xAI, Starlink, và nền tảng mạng xã hội X, được xem là hiện thân tiêu biểu cho sự thay đổi này.
Bài viết trên TechCrunch so sánh Elon Musk với những nhân vật lịch sử như Henry Ford, nhưng cho rằng John D. Rockefeller hay Jack Welch – cựu CEO huyền thoại của GE – là những hình mẫu phù hợp hơn. Musk, giống như Welch, đang xây dựng một đế chế cá nhân với tầm ảnh hưởng sâu rộng, vượt ra ngoài ranh giới của một công ty truyền thống. Tài sản ròng khổng lồ của ông, ước tính gần 800 tỷ USD, đã vượt qua vốn hóa thị trường của phần lớn các công ty trong S&P 500.
So với GE thời kỳ hoàng kim, các công ty của Musk tuy hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau nhưng ngày càng có sự tương tác và đầu tư chéo, điển hình là việc Tesla và SpaceX cùng đầu tư vào xAI. Điều này gợi nhớ đến cách Jack Welch đã từng sáp nhập và phát triển GE thành một tập đoàn khổng lồ với nhiều mảng kinh doanh đa dạng.
Tuy nhiên, bài viết cũng chỉ ra những điểm khác biệt quan trọng. Nếu như GE là một thực thể doanh nghiệp, thì Musk là một cá nhân đứng sau và định hình tầm nhìn cho các công ty của mình. Bên cạnh đó, trong khi Welch hoạt động trong một bối cảnh ít bị ràng buộc bởi quy định, thì Musk phải đối mặt với một thế giới mà sự kiểm soát của chính phủ ngày càng chặt chẽ hơn, dù xu hướng nới lỏng quy định cũng đang hiện hữu.
Giáo sư David Yoffie từ Trường Kinh doanh Harvard nhận định, cách tiếp cận của Musk giống với các “ông trùm” thời kỳ Gilded Age, nơi quyền lực đến từ sự giàu có và khả năng chi phối thị trường. Sự giàu có tương đương với một phần GDP của Mỹ, tương tự như John D. Rockefeller. Dù vậy, sự thiếu vắng quy định pháp lý thời kỳ đó là yếu tố then chốt, điều mà Musk phải đối mặt với một môi trường pháp lý phức tạp hơn.
Cuối cùng, tương lai của đế chế Musk sẽ phụ thuộc vào chiến lược của ông, liệu có tiếp tục sáp nhập các công ty hay không, và cách xã hội phản ứng với quyền lực ngày càng tăng của ông. Giống như những người khổng lồ công nghiệp trong quá khứ, Musk có thể sẽ phải đối mặt với làn sóng các quy định mới nếu quyền lực của ông tiếp tục bị xem là mối đe dọa hoặc mất cân bằng. Theo tin từ TechCrunch ngày 1 tháng 2 năm 2026, sự trỗi dậy của các “tập đoàn cá nhân” như Musk đặt ra câu hỏi về mô hình kinh doanh tương lai và vai trò của các nhà lãnh đạo trong nền kinh tế toàn cầu.
