Ukraine đang gấp rút củng cố hệ thống phòng không của mình khi lệnh tạm ngừng các cuộc tấn công của Nga vào Kyiv và các thành phố khác sắp kết thúc. Các chuyên gia quân sự và ngoại giao cảnh báo rằng động thái này có thể không thay đổi đáng kể tình hình chiến trường và thậm chí còn củng cố vị thế đàm phán của Moscow.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump đã bày tỏ lạc quan về các cuộc đàm phán sắp tới giữa Nga và Ukraine, cho biết tại Tòa Bạch Ốc: “Tôi nghĩ chúng ta đang tiến rất gần đến việc đạt được một thỏa thuận”. Ông Trump nhận định: “Zelenskyy và Putin rất ghét nhau, và điều đó khiến mọi thứ trở nên rất khó khăn, nhưng tôi nghĩ chúng ta có cơ hội tốt để giải quyết.”
Điện Kremlin cho biết Tổng thống Vladimir Putin đã đồng ý với yêu cầu cá nhân của Tổng thống Trump ngừng các cuộc không kích vào Kyiv cho đến ngày 1 tháng 2 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho đàm phán. Tuy nhiên, các quan chức Ukraine nhấn mạnh rằng không có lệnh ngừng bắn chính thức nào được ký kết.
Trong bối cảnh nhiệt độ tại Kyiv dự kiến sẽ giảm xuống âm 26 độ C từ Chủ Nhật, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cho biết Ukraine đang đẩy mạnh tăng cường phòng không tầm ngắn chống lại máy bay không người lái để bảo vệ các thành phố tiền tuyến ở phía Nam và Đông Bắc.
Bất chấp lệnh tạm ngừng, các nhà lập pháp và lãnh đạo khu vực của Nga vẫn công khai kêu gọi leo thang xung đột. Chủ tịch Quốc hội Nga Vyacheslav Volodin cho biết các đại biểu đang kêu gọi sử dụng “vũ khí trừng phạt” mạnh mẽ hơn, trong khi lãnh đạo Chechnya Ramzan Kadyrov lại phản đối đàm phán.
Các chuyên gia nhận định với Fox News Digital rằng lệnh tạm ngừng này mang tính biểu tượng nhiều hơn là mang tính biến đổi. Phó Đô đốc Robert S. Harward (về hưu), cựu đặc nhiệm Navy SEAL và phó Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ, cho rằng việc tạm dừng các cuộc tấn công phản ánh tín hiệu chính trị hơn là sự thay đổi quân sự.
Ông Harward giải thích: “Nó mang tính biểu tượng trong bối cảnh đối thoại và tình hình đàm phán hiện tại. Tổng thống Trump muốn cho Hoa Kỳ thấy rằng mối quan hệ của ông với Putin mang lại kết quả. Đây là sự xác nhận mối quan hệ đó, có thể là dấu hiệu về tình hình đàm phán chung nhằm chấm dứt chiến tranh.”
Bà Carrie Filipetti, giám đốc điều hành của Liên minh Vandenberg và cựu quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao và Phái đoàn Thường trực Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc, cho rằng sự đồng ý của Nga không nên bị hiểu lầm là một bước tiến tới hòa bình.
“Mặc dù tôi chắc chắn rằng dân thường Ukraine hoan nghênh bất kỳ sự tạm dừng ngắn ngủi nào, nhưng họ cũng không quá hy vọng vì cỗ máy chiến tranh của Putin sẽ không dừng lại cho đến khi tính toán rủi ro khi tiếp tục cuộc chiến của ông ta thay đổi”, bà Filipetti nói.
Bà cũng nhấn mạnh rằng thời gian tạm dừng ngắn ngủi khiến Ukraine dễ bị tổn thương hơn. “Với thời gian tạm dừng ngắn ngủi và sự mâu thuẫn của Nga khi nói rằng họ đồng ý tạm dừng một tuần nhưng sẽ hết hạn trong hai ngày, điều này không làm thay đổi đáng kể bất kỳ điều kiện nào trên chiến trường,” bà nói thêm.
Ông Harward nhận định Ukraine có thể đối mặt với những hậu quả ngoại giao khi lệnh tạm ngừng kết thúc. “Rủi ro đối với Ukraine là điều này sẽ làm suy yếu và cô lập thêm vai trò và vị thế của họ trong các cuộc đàm phán.”
Tổng thống Zelenskyy cũng cảnh báo rằng khả năng phòng vệ dân sự của Ukraine đã bị ảnh hưởng bởi sự chậm trễ trong nguồn tài trợ từ phương Tây. Ông cho biết các đồng minh châu Âu đã trì hoãn các khoản thanh toán theo chương trình mua vũ khí PURL, khiến Ukraine thiếu tên lửa phòng không Patriot trước các cuộc tấn công gần đây của Nga làm mất điện trên diện rộng ở Kyiv.
Bà Filipetti nói: “Đây là vấn đề quan trọng để bảo vệ dân thường, các thành phố của Ukraine và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trong những tháng đông khắc nghiệt. Như Tổng thống Zelenskyy đã nói, sẽ không có điện và do đó không có nhiệt cho dân thường nếu họ không có đủ tên lửa Patriot để phòng thủ chống lại tên lửa đạn đạo của Nga.”
Ông Harward lưu ý rằng vấn đề này không chỉ giới hạn ở Ukraine. “Phòng không đang có nhu cầu cao trên toàn cầu, xem xét các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc”, ông nói. “Nguồn lực, chi phí và thời gian kéo dài để cung cấp và triển khai năng lực càng làm tăng thêm thách thức.”
Về việc liệu lệnh tạm ngừng có thể mở đường cho việc giảm leo thang rộng rãi hơn hay không, cả hai chuyên gia đều tỏ ra thận trọng.
“Lệnh tạm ngừng chiến thuật này chỉ càng củng cố vị thế đàm phán của Nga”, ông Harward nói. “Putin đang cho thế giới thấy rằng ông ta sẵn sàng lắng nghe và phản hồi, đổi lại ông ta sẽ muốn có thêm sự ủng hộ cho vị thế và yêu sách của mình.”
Bà Filipetti kết luận: “Chỉ có thời gian mới trả lời được. Ngoại giao luôn có vẻ vô ích cho đến khi có một thỏa thuận thực sự. Nếu lệnh tạm ngừng ngắn ngủi này, được thúc đẩy bởi sự tham gia và áp lực liên tục của Tổng thống Trump lên Putin, có thể được sử dụng để xây dựng thêm tiến bộ trong các cuộc đàm phán ba bên, thì đó sẽ là một kết quả rất tích cực.”
Reuters đã đóng góp vào báo cáo này.
