Chính phủ liên bang Hoa Kỳ đang tiến gần hơn đến nguy cơ đóng cửa khi Thượng viện vẫn bế tắc trong việc thông qua dự luật chi tiêu, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng liên quan đến việc tài trợ cho Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Tình hình càng trở nên phức tạp hơn sau các cuộc đụng độ chết người giữa ICE và người biểu tình tại Minneapolis.
Phần lớn các cơ quan chính phủ liên bang có thể sẽ phải ngừng hoạt động vào sáng thứ Bảy nếu Tổng thống Donald Trump và đảng Cộng hòa không đạt được một thỏa thuận đột phá với đảng Dân chủ. Đảng Dân chủ tuyên bố sẽ ngăn chặn gói chi tiêu toàn diện bao gồm ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa và ICE.
Nhà Lãnh đạo Thiểu số tại Thượng viện, Chuck Schumer, đã nhấn mạnh lập trường của đảng Dân chủ, tweet rằng: “Sau những lạm dụng của ICE và sự liều lĩnh của chính quyền, Thượng viện Dân chủ sẽ KHÔNG thông qua ngân sách DHS cho đến khi nó được viết lại.”
Để vượt qua filibuster, đảng Cộng hòa cần sự ủng hộ của ít nhất bảy thượng nghị sĩ Dân chủ, trao cho đảng thiểu số quyền phủ quyết các dự luật chi tiêu nếu họ giữ vững lập trường.
Đảng Dân chủ yêu cầu đảng Cộng hòa tách dự luật tài trợ DHS ra khỏi năm dự luật chi tiêu khác cho nhiều cơ quan. Họ sẵn sàng bỏ phiếu cho các dự luật còn lại để giữ cho chính phủ hoạt động.
Cụ thể, phía Dân chủ muốn đàm phán những thay đổi sâu rộng về cách thức hoạt động của ICE, bao gồm một cuộc điều tra độc lập về cái chết của người biểu tình Alex Pretti, cải thiện đào tạo cho nhân viên đối phó với người biểu tình và người ngoài cuộc, cũng như yêu cầu các đặc vụ không che mặt khi làm nhiệm vụ.
Tuy nhiên, đảng Cộng hòa cho đến nay vẫn kiên quyết đề xuất bỏ phiếu toàn bộ gói chi tiêu, bao gồm cả dự luật chi tiêu DHS, vào thứ Năm. Nếu thất bại, họ có thể mới tiến hành đàm phán với đảng Dân chủ.
Điều trớ trêu là hoạt động của ICE, vốn bị coi là thiết yếu, có thể vẫn tiếp tục ngay cả khi chính phủ đóng cửa.
Theo tin từ New York Daily News, cả hai đảng tại Thượng viện đều nhóm họp trong ngày thứ Tư để thảo luận về lập trường của mình. Đảng Dân chủ muốn hợp lý hóa các yêu cầu cải cách ICE, nhiều trong số đó dường như nhận được sự ủng hộ rộng rãi của công chúng, với các cuộc thăm dò cho thấy đa số người dân Mỹ không đồng tình với các biện pháp cứng rắn của ICE.
Phía Cộng hòa đang cố gắng đánh giá tâm lý các nhà lập pháp của họ, một số người đã bày tỏ sự không thoải mái với hoạt động không được lòng dân của ICE tại Minneapolis, dẫn đến cái chết của hai công dân Hoa Kỳ.
Tình hình trở nên phức tạp hơn khi Hạ viện do đảng Cộng hòa lãnh đạo đã thông qua các dự luật và các nhà lập pháp hiện đang nghỉ phép. Họ sẽ phải trở lại để phê chuẩn bất kỳ thỏa hiệp nào, ngay cả khi một thỏa thuận được đạt ra.
Nếu chính phủ đóng cửa, đây sẽ là lần thứ hai kể từ khi Tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng sau nhiệm kỳ thứ hai.
Trước đó, vào mùa thu năm ngoái, Thượng viện Dân chủ đã chặn một dự luật tài trợ, yêu cầu đảng Cộng hòa đưa vào việc gia hạn các khoản tín dụng thuế Obamacare sắp hết hạn, dẫn đến một cuộc đóng cửa kéo dài kỷ lục 43 ngày cho đến khi một nhóm thượng nghị sĩ Dân chủ ôn hòa nhượng bộ.
Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy cử tri có xu hướng đổ lỗi cho đảng Cộng hòa về cuộc đóng cửa đó, điều này có thể khuyến khích đảng Dân chủ có lập trường vững chắc hơn trong việc phản đối tài trợ cho ICE.
