Gregory Bovino, một quan chức cấp cao của cơ quan Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE), được cho là sẽ rời khỏi thành phố Minneapolis vào thứ Ba, đánh dấu một sự thay đổi trong lập trường cứng rắn của chính quyền Tổng Thống Donald Trump về vấn đề nhập cư sau vụ việc hai công dân Mỹ thiệt mạng dưới tay lực lượng liên bang.
Việc ông Bovino và một số đặc vụ di trú rút khỏi Minneapolis diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau vụ bắn chết Alex Pretti vào thứ Bảy tuần trước. Thay vào đó, Tom Homan, người được xem là “cố vấn biên giới” của Tổng Thống Trump, sẽ tiếp quản vai trò chỉ đạo các hoạt động tại địa phương.
Sự thay đổi này có thể cho thấy chính quyền đang muốn giảm bớt các biện pháp mạnh tay trong chiến dịch trấn áp nhập cư trên toàn quốc. Tuy nhiên, các báo cáo trực tuyến cho thấy các cuộc bố ráp nhập cư vẫn tiếp diễn.
Bên cạnh việc thay đổi lãnh đạo và giảm quân số đặc vụ liên bang, có nhiều dấu hiệu cho thấy chiến lược của chính quyền Tổng Thống Trump đang có sự điều chỉnh. Tổng Thống Trump đã có các cuộc điện đàm với các quan chức địa phương thuộc đảng Dân chủ, những người ông từng chỉ trích gay gắt vào cuối tuần. Cá nhân Tổng Thống Trump cũng tránh những lời lẽ đổ lỗi cho nạn nhân như một số trợ lý thân cận.
Chính quyền của ông đang đối mặt với áp lực từ một số nghị sĩ Cộng hòa, những người đã cùng phe đối lập Dân chủ kêu gọi một cuộc điều tra toàn diện. Một ứng cử viên Cộng hòa cho chức thống đốc bang Minnesota đã rút lui khỏi cuộc đua, gọi chiến dịch thực thi pháp luật tại đây là một “thảm họa toàn diện”.
Ông Bovino là gương mặt đại diện cho chiến dịch này, đặc biệt là sau vụ Alex Pretti – người được cho là đang quay phim các đặc vụ – đã bị bắn chết sau một cuộc đối đầu. Ông Bovino ban đầu tuyên bố rằng Pretti có ý định “thảm sát” đặc vụ liên bang, một phát ngôn gây giận dữ cho nhiều người biểu tình.
Theo Bộ An ninh Nội địa (DHS), các đặc vụ đã bắn trả để tự vệ sau khi Pretti, người mà họ cho là có súng, chống cự khi bị yêu cầu tước vũ khí. Tuy nhiên, các nhân chứng, quan chức địa phương và gia đình nạn nhân đã bác bỏ lời khai này, cho rằng Pretti chỉ cầm điện thoại trong tay, không phải vũ khí. Gia đình nạn nhân cáo buộc chính quyền đang tung ra “những lời dối trá ghê tởm” về vụ việc.
Phân tích các đoạn video có sẵn của BBC Verify cho thấy không có dấu hiệu cho thấy Pretti cầm súng trong tay. Ông Bovino là người đóng vai trò quan trọng trong cách tiếp cận cứng rắn của chính quyền Tổng Thống Trump đối với việc thực thi luật nhập cư tại nhiều thành phố, thường xuyên hoạt động trên mạng xã hội.
Ông Homan, người sẽ báo cáo trực tiếp cho Tổng Thống Trump, là người ủng hộ mạnh mẽ các biện pháp nhập cư quyết liệt của ông Trump. Ông cũng có kinh nghiệm lâu năm trong vai trò này, từng làm việc với các vấn đề nhập cư và trục xuất dưới thời cựu Tổng Thống Barack Obama.
Căng thẳng và sự bất mãn về sự hiện diện của các quan chức liên bang vẫn ở mức cao tại Minneapolis. Một cư dân St. Paul cho biết nhiều người không thể làm việc hoặc ra khỏi nhà vì sợ hãi. Một y tá đã nghỉ hưu tại Minneapolis chia sẻ rằng các sự kiện đã khiến bà rúng động.
Alex Pretti, 37 tuổi, là công dân Minneapolis thứ hai bị các quan chức nhập cư liên bang bắn chết kể từ khi họ đến bang này. Người đầu tiên là Renee Good, bị một đặc vụ ICE bắn chết vào ngày 7 tháng 1.
Nhiều sự tức giận trong thành phố và từ các chính trị gia hai đảng nhằm vào ông Bovino và các đặc vụ Biên phòng. Hiện có khoảng 3.000 đặc vụ nhập cư tại thành phố. Em gái của Alex Pretti đã gọi anh trai mình là “người hùng” và đặt câu hỏi “Khi nào điều này kết thúc? Bao nhiêu sinh mạng vô tội nữa phải mất đi trước khi chúng ta nói đủ?”. Các buổi tưởng niệm và biểu tình phản đối hành động của ICE vẫn tiếp diễn.
Chiến dịch của Tổng Thống Trump tại Minneapolis bắt đầu vào tháng 12 sau khi một số người nhập cư Somali bị kết tội gian lận chương trình phúc lợi xã hội của bang. Tiểu bang Minnesota là nơi có cộng đồng người nhập cư Somali lớn nhất tại Hoa Kỳ.
Thư ký Báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết Tổng Thống mong muốn và yêu cầu sự kháng cự và hỗn loạn ở Minneapolis chấm dứt. Trong các cuộc điện đàm, Tổng Thống Trump đã nói chuyện với cả Thống đốc Minnesota Tim Walz và Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey, những người đã phản đối các nỗ lực nhập cư và yêu cầu lực lượng liên bang rút khỏi bang.
Cả hai phía đều mô tả các cuộc hội đàm là tích cực, cho thấy nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho bế tắc hiện tại. Tổng Thống Trump cho biết ông và Thống đốc Walz “có cùng quan điểm”. Thống đốc Walz nói thêm rằng Tổng Thống đã đồng ý xem xét giảm số lượng đặc vụ liên bang tại Minnesota và trao đổi với DHS để đảm bảo Cục Điều tra Hình sự Minnesota có thể tiến hành điều tra độc lập.
Việc đảm bảo một cuộc điều tra độc lập về cái chết của Pretti là trọng tâm của Thống đốc Walz. Ngược lại, sau vụ bắn chết Renee Good, chính quyền địa phương và tiểu bang cho biết họ bị các quan chức nhập cư liên bang loại trừ khỏi cuộc điều tra.
Trong số các nghị sĩ Cộng hòa bày tỏ quan ngại có Thượng nghị sĩ Ted Cruz, người khuyên chính quyền “cần thận trọng hơn”. Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một đồng minh của Tổng Thống Trump, lại gọi quyết định cử ông Homan đến Minneapolis là “một động thái rất thông minh”.
Một số nghị sĩ Cộng hòa khác đã cùng với các nhà lập pháp Dân chủ yêu cầu chính quyền đảm bảo một cuộc điều tra toàn diện về vụ Pretti. Thượng nghị sĩ John Curtis từ Utah kêu gọi một cuộc điều tra “minh bạch và độc lập”, nhấn mạnh rằng “những người chịu trách nhiệm – bất kể chức vụ của họ – phải bị truy cứu”. Tin từ BBC News.
