Bà Ilana Kantorowicz Shalem, 81 tuổi, một trong những người sống sót trẻ nhất sau thảm họa Holocaust, đã bắt đầu chia sẻ câu chuyện của mình khi số lượng người chứng kiến trực tiếp ngày càng giảm. Bà được sinh ra vào tháng 3 năm 1945 tại trại tập trung Bergen-Belsen ngay trước khi quân đội Anh giải phóng trại.
Câu chuyện của bà được kể trong bối cảnh Ngày Tưởng niệm Holocaust Quốc tế (27 tháng 1) đang đến gần, một dịp để tưởng nhớ khoảng 6 triệu người Do Thái và hàng triệu người khác đã bị Đức Quốc xã và các cộng sự sát hại. Lễ kỷ niệm năm nay diễn ra trong bối cảnh gia tăng chủ nghĩa bài Do Thái, đặc biệt là trong cuộc xung đột kéo dài giữa Israel và Hamas.
Cha mẹ của bà Shalem đã gặp nhau khi còn là thiếu niên trong một khu ghetto ở Ba Lan. Sau nhiều năm bị giam giữ, lao động khổ sai và chứng kiến sự ra đi của người thân, họ đã trải qua nhiều trại tập trung khác nhau trước khi bị chia cắt. Cha của bà đã thiệt mạng trong một cuộc hành quân tử thần ngay trước khi chiến tranh kết thúc. Mẹ bà, Lola Kantorowicz, đã đến trại Bergen-Belsen khi đang mang thai và đã giấu kín việc mang thai để tránh bị giết. Bà đã sinh hạ Ilana trong hoàn cảnh hỗn loạn của trại.
Sau khi trại được giải phóng, hai mẹ con đã sống một tháng tại Bergen-Belsen và sau đó hai năm trong một trại tị nạn. Họ chuyển đến Israel, nơi cha mẹ của cha bà đã định cư trước chiến tranh. Mẹ của bà Shalem đã không tái hôn và luôn hy vọng cha bà còn sống. Bà Ilana, khi còn bé, là một trong số ít trẻ em trong trại và được xem như “mầm sống mới”, một tia hy vọng giữa thời kỳ đen tối.
Theo các nhà lưu trữ của Yad Vashem, việc trẻ em được sinh ra và sống sót trong các trại tập trung là một hiện tượng hiếm hoi. Bà Lola Kantorowicz qua đời năm 1991. Bà Ilana, nay là một nhân viên xã hội, bắt đầu tìm hiểu về quá khứ của mẹ mình khi còn đi học, giai đoạn mà xã hội Israel còn e ngại khi nói về trải nghiệm của những người sống sót.
Hiện nay, theo Claims Conference, có khoảng 196.600 người sống sót sau Holocaust vẫn còn sống, với tuổi trung bình là 87. Số liệu này cho thấy sự cấp bách của việc ghi lại và chia sẻ những câu chuyện này trước khi thế hệ nhân chứng cuối cùng ra đi. Theo tin từ The Associated Press, bà Shalem hiện đang nỗ lực lan tỏa câu chuyện của mẹ mình, một lời nhắc nhở về sự tàn khốc của Holocaust và tầm quan trọng của việc ghi nhớ lịch sử.
