DUBAI, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất – Trong bối cảnh các cuộc biểu tình đang diễn ra tại Iran, Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Qalibaf, đã cảnh báo vào Chủ nhật rằng quân đội Mỹ và Israel sẽ là “mục tiêu hợp pháp” nếu Hoa Kỳ tấn công Cộng hòa Hồi giáo. Lời đe dọa này được đưa ra sau khi Tổng Thống Donald Trump đưa ra những lời đe dọa đáp trả.
Ông Qalibaf đã đưa ra lời đe dọa sau khi các cuộc biểu tình trên toàn quốc phản đối chính quyền thần quyền Iran đã làm cho người biểu tình tràn ngập đường phố ở thủ đô và thành phố lớn thứ hai của đất nước vào sáng Chủ nhật, vượt qua mốc hai tuần. Các nhà hoạt động cho biết, bạo lực xung quanh các cuộc biểu tình đã khiến ít nhất 116 người thiệt mạng.
Do Internet bị ngắt ở Iran và đường dây điện thoại bị cắt, việc đánh giá các cuộc biểu tình từ nước ngoài đã trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, theo Cơ quan Tin tức về các nhà hoạt động nhân quyền có trụ sở tại Hoa Kỳ, số người chết trong các cuộc biểu tình đã tăng lên, trong khi 2.600 người khác đã bị bắt giữ.
Những người ở nước ngoài lo sợ tình trạng mất thông tin sẽ khuyến khích những người theo đường lối cứng rắn trong các cơ quan an ninh của Iran tiến hành một cuộc đàn áp đẫm máu, bất chấp những cảnh báo từ Tổng Thống Donald Trump rằng ông sẵn sàng tấn công Iran để bảo vệ những người biểu tình ôn hòa.
Tổng Thống Donald Trump đã bày tỏ sự ủng hộ đối với những người biểu tình, nói trên mạng xã hội rằng “Iran đang hướng tới TỰ DO, có lẽ hơn bao giờ hết. Hoa Kỳ sẵn sàng giúp đỡ!!!” Tờ New York Times và Wall Street Journal, trích dẫn các quan chức Mỹ giấu tên, cho biết vào tối thứ Bảy rằng Tổng Thống Donald Trump đã được cung cấp các lựa chọn quân sự để tấn công Iran, nhưng chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Bộ Ngoại Giao cũng cảnh báo riêng: “Đừng đùa với Tổng Thống Donald Trump. Khi ông ấy nói ông ấy sẽ làm gì, có nghĩa là ông ấy sẽ làm điều đó.”
Truyền hình nhà nước Iran đã phát sóng trực tiếp phiên họp quốc hội. Ông Qalibaf, một người theo đường lối cứng rắn, người đã từng tranh cử tổng thống trong quá khứ, đã có bài phát biểu ca ngợi cảnh sát và Lực lượng Vệ binh Cách mạng bán quân sự của Iran, đặc biệt là lực lượng Basij tình nguyện, vì đã “kiên định” trong các cuộc biểu tình.
Ông tiếp tục đe dọa trực tiếp Israel, “vùng lãnh thổ bị chiếm đóng” như ông gọi, và quân đội Mỹ, có thể bằng một cuộc tấn công phủ đầu.
“Trong trường hợp có một cuộc tấn công vào Iran, cả vùng lãnh thổ bị chiếm đóng và tất cả các trung tâm quân sự, căn cứ và tàu của Mỹ trong khu vực sẽ là mục tiêu hợp pháp của chúng ta”, ông Qalibaf nói. “Chúng tôi không tự coi mình bị giới hạn trong việc phản ứng sau hành động và sẽ hành động dựa trên bất kỳ dấu hiệu khách quan nào về một mối đe dọa.”
Các nhà lập pháp xông vào bục trong quốc hội Iran, hét lên: “Chết cho nước Mỹ!”
Hiện vẫn chưa rõ Iran nghiêm túc đến mức nào về việc phát động một cuộc tấn công, đặc biệt là sau khi chứng kiến hệ thống phòng không của nước này bị phá hủy trong cuộc chiến 12 ngày vào tháng 6 với Israel. Bất kỳ quyết định tham chiến nào sẽ thuộc về Nhà lãnh đạo tối cao 86 tuổi của Iran, Ayatollah Ali Khamenei.
Quân đội Mỹ cho biết ở Trung Đông, họ “được trang bị các lực lượng trải rộng trên toàn bộ khả năng chiến đấu để bảo vệ lực lượng, đối tác và đồng minh của chúng ta và lợi ích của Hoa Kỳ”. Iran đã nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ tại Căn cứ Không quân Al Udeid ở Qatar vào tháng 6, trong khi Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ đóng tại Trung Đông đóng tại vương quốc đảo Bahrain.
Trong khi đó, Israel “đang theo dõi chặt chẽ” tình hình giữa Mỹ và Iran, một quan chức Israel cho biết, người yêu cầu giấu tên vì không được phép phát biểu với các nhà báo. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã nói chuyện với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong đêm về các chủ đề bao gồm cả Iran, quan chức này cho biết thêm.
Các video trực tuyến được gửi từ Iran, có khả năng sử dụng bộ phát vệ tinh Starlink, được cho là đã cho thấy những người biểu tình tập trung ở khu phố Punak phía bắc Tehran. Ở đó, chính quyền dường như đã đóng cửa đường phố, với những người biểu tình vẫy điện thoại di động đã được thắp sáng. Những người khác gõ vào kim loại trong khi pháo hoa nổ.
Các cảnh quay khác được cho là cho thấy những người biểu tình đang tuần hành một cách ôn hòa trên đường phố và những người khác bấm còi xe trên đường.
“Hình thức biểu tình ở thủ đô phần lớn mang hình thức các cuộc tụ tập rải rác, diễn ra trong thời gian ngắn và linh hoạt, một cách tiếp cận được định hình để ứng phó với sự hiện diện dày đặc của các lực lượng an ninh và áp lực thực địa gia tăng”, Cơ quan Tin tức về các nhà hoạt động nhân quyền cho biết. “Các báo cáo đã được nhận về việc máy bay không người lái giám sát bay trên cao và các động thái của lực lượng an ninh xung quanh các địa điểm biểu tình, cho thấy sự giám sát và kiểm soát an ninh liên tục.”
Tại Mashhad, thành phố lớn thứ hai của Iran, cách Tehran khoảng 725 km (450 dặm) về phía đông bắc, các cảnh quay được cho là cho thấy những người biểu tình đối đầu với lực lượng an ninh. Rác cháy và xe ben có thể được nhìn thấy trên đường phố, chặn đường.
Các cuộc biểu tình cũng dường như đã xảy ra ở Kerman, cách Tehran 800 km (500 dặm) về phía đông nam.
Truyền hình nhà nước Iran vào sáng Chủ nhật đã cử các phóng viên của họ xuất hiện trên đường phố ở một số thành phố để cho thấy các khu vực yên bình với dấu ngày tháng được hiển thị trên màn hình. Tehran và Mashhad không được bao gồm. Họ cũng cho thấy các cuộc biểu tình ủng hộ chính phủ ở Qom và Qazvin.
Ali Larijani, một quan chức an ninh hàng đầu, đã lên truyền hình nhà nước để cáo buộc một số người biểu tình “giết người hoặc đốt một số người, điều này rất giống với những gì IS làm”, đề cập đến nhóm Nhà nước Hồi giáo bằng một từ viết tắt. Truyền hình nhà nước phát tang lễ của các thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng trong khi báo cáo thêm sáu người đã thiệt mạng ở Kermanshah. Nó cũng cho thấy một chiếc xe bán tải đầy thi thể trong túi đựng thi thể và sau đó là một nhà xác.
Ngay cả Tổng thống cải cách của Iran, Masoud Pezeshkian, người đã cố gắng xoa dịu sự tức giận trước khi các cuộc biểu tình bùng phát trong những ngày gần đây, đã đưa ra một giọng điệu cứng rắn hơn trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng vào Chủ nhật.
“Mọi người có những lo ngại, chúng ta nên ngồi với họ và nếu đó là nhiệm vụ của chúng ta, chúng ta nên giải quyết những lo ngại của họ”, ông Pezeshkian nói. “Nhưng nhiệm vụ cao hơn là không cho phép một nhóm người gây rối đến và phá hủy toàn bộ xã hội.”
Hoàng tử lưu vong của Iran, Reza Pahlavi, trong thông điệp mới nhất của mình đã yêu cầu những người biểu tình xuống đường vào Chủ nhật. Hỗ trợ của Pahlavi đối với và từ Israel đã bị chỉ trích trong quá khứ, đặc biệt là sau cuộc chiến 12 ngày. Những người biểu tình đã hô vang ủng hộ vị vua trong một số cuộc biểu tình, nhưng không rõ liệu đó là sự ủng hộ Pahlavi hay mong muốn quay trở lại thời kỳ trước Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Các cuộc biểu tình bắt đầu vào ngày 28 tháng 12 do sự sụp đổ của đồng rial Iran, giao dịch ở mức hơn 1,4 triệu so với 1 đô la, khi nền kinh tế của đất nước bị siết chặt bởi các lệnh trừng phạt quốc tế, một phần được áp dụng đối với chương trình hạt nhân của nước này. Các cuộc biểu tình đã gia tăng và phát triển thành những lời kêu gọi trực tiếp thách thức chính quyền thần quyền của Iran.
Theo tin từ ABC News.
