Văn phòng Thống đốc California Gavin Newsom cho biết tiểu bang này đang đối mặt với thâm hụt ngân sách 2.9 tỷ USD trong năm nay. Con số này thấp hơn đáng kể so với dự kiến của các nhà phân tích ngân sách lập pháp. Dù nhỏ, thâm hụt này vẫn có thể cần cắt giảm và đồng nghĩa với việc Thống đốc Dân chủ không có tiền để thúc đẩy các chương trình mới trong năm cuối nhiệm kỳ.
Đây là năm thứ tư liên tiếp tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ phải đối mặt với thâm hụt ngân sách hàng tỷ đô la. Sự thiếu hụt năm nay diễn ra bất chấp doanh thu tăng trưởng nhờ vào thị trường chứng khoán và đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Văn phòng của Thống đốc Newsom đã phác thảo một ngân sách khổng lồ 349 tỷ USD, mặc dù đề xuất chi tiêu số tiền đó vẫn chưa hoàn tất. Các nhà lập pháp và Thống đốc Dân chủ sẽ dành vài tháng tới để tranh luận và thương lượng về các ưu tiên – và các khoản cắt giảm.
Năm ngoái, đảng Dân chủ đã phải thu hồi chương trình đầy tham vọng của họ nhằm cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe miễn phí cho những người nhập cư không có giấy tờ hợp lệ, do thâm hụt 12 tỷ USD. “Ngân sách này thực sự hướng đến việc đảm bảo rằng chúng ta có một kế hoạch tài chính bền vững trong tương lai,” theo Giám đốc Tài chính Joe Stephenshaw trong một cuộc họp báo hôm thứ Sáu.
Năm nay, họ cũng sẽ phải đối mặt với khoản lỗ 1.4 tỷ USD trong nguồn tài trợ liên bang sau những thay đổi chính sách liên bang mới đối với các chương trình chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ thực phẩm cho người có thu nhập thấp. Các nhà lập pháp đã nhiều lần nói rằng California không ở vị thế để bù đắp số tiền đó.
Thống đốc Newsom sẽ cố gắng bảo vệ một số chính sách tiến bộ đã định hình nhiệm kỳ của ông khi ông cân nhắc việc tranh cử tổng thống. Nhưng các nhà lập pháp phải xem xét thâm hụt cơ cấu đang đến gần, có thể lên tới 22 tỷ USD vào năm sau. Thống đốc Newsom không thể tranh cử nhiệm kỳ thứ ba và sẽ rời nhiệm sở vào tháng Giêng.
Trong bài phát biểu về Tình trạng của Tiểu bang hôm thứ Năm, Thống đốc Newsom cho biết ngân sách của ông sẽ bao gồm “các khoản đầu tư quan trọng nhất” vào giáo dục công lập. Ông dự định tài trợ đầy đủ cho các chương trình mẫu giáo chuyển tiếp cho tất cả học sinh, chi hơn 27,000 USD cho mỗi học sinh vào năm tới và cung cấp 1 tỷ USD cho các trường học có nhu cầu cao. Dựa trên một loạt các công thức phức tạp, luật pháp California yêu cầu khoảng 40% ngân sách của tiểu bang phải được phân bổ cho các trường học hàng năm.
Theo NBC Bay Area, Thống đốc Newsom cũng đề xuất chuyển Bộ Giáo dục vào nhánh hành pháp. Chức vụ giám thị trường học công lập của tiểu bang là một vị trí được bầu và hiện chưa rõ liệu Thống đốc Newsom có yêu cầu cử tri chấp thuận thay đổi này hay không.
