Các cuộc biểu tình tại Iran bùng phát vào ngày 28 tháng 12 và đã lan rộng khắp đất nước, khi người dân bày tỏ sự bất mãn ngày càng tăng đối với tình hình kinh tế suy yếu và sự sụp đổ của đồng nội tệ của Cộng hòa Hồi giáo. Hàng chục người đã thiệt mạng và hàng ngàn người bị bắt giữ khi các cuộc biểu tình gia tăng và chính quyền tìm cách trấn áp.
Ban đầu, các cuộc biểu tình tập trung vào các vấn đề như giá cả tăng vọt của các mặt hàng lương thực và lạm phát hàng năm. Tuy nhiên, người biểu tình giờ đây đã bắt đầu hô vang các khẩu hiệu chống chính phủ.
Diễn biến các cuộc biểu tình như sau:
28/12: Biểu tình nổ ra tại hai chợ lớn ở trung tâm Tehran, sau khi đồng rial Iran xuống mức thấp kỷ lục so với đồng đô la Mỹ, làm gia tăng áp lực lạm phát và đẩy giá lương thực cùng các nhu yếu phẩm hàng ngày tăng cao. Chính phủ đã tăng giá xăng được trợ cấp vào đầu tháng 12, làm gia tăng sự bất mãn.
29/12: Người đứng đầu Ngân hàng Trung ương Mohammad Reza Farzin từ chức khi các cuộc biểu tình lan rộng sang các thành phố khác. Cảnh sát đã dùng hơi cay để giải tán người biểu tình ở thủ đô.
30/12: Các cuộc biểu tình lan rộng đến nhiều thành phố và một số trường đại học. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã gặp gỡ một nhóm các nhà lãnh đạo doanh nghiệp để lắng nghe yêu cầu của họ và cam kết chính quyền của ông sẽ “không tiếc nỗ lực để giải quyết các vấn đề” về kinh tế.
31/12: Iran bổ nhiệm Abdolnasser Hemmati làm thống đốc ngân hàng trung ương mới của đất nước. Các quan chức ở miền nam Iran cho biết các cuộc biểu tình ở thành phố Fasa đã trở nên bạo lực sau khi đám đông xông vào văn phòng thống đốc và làm bị thương các sĩ quan cảnh sát.
1/1: Các trường hợp tử vong đầu tiên liên quan đến biểu tình được báo cáo. Ít nhất bảy người đã thiệt mạng. Bạo lực dữ dội nhất xảy ra ở Azna, một thành phố ở tỉnh Lorestan của Iran. Các hãng tin bán chính thức Fars cho biết ba người đã thiệt mạng. Những người biểu tình khác được báo cáo đã thiệt mạng ở các tỉnh Bakhtiari và Isfahan, trong khi một tình nguyện viên 21 tuổi thuộc lực lượng Basij của Vệ binh Cách mạng đã thiệt mạng ở Lorestan.
2/1: Tổng Thống Donald Trump đưa ra cảnh báo trên nền tảng Truth Social rằng nếu Iran “giết người biểu tình ôn hòa một cách bạo lực”, Hoa Kỳ “sẽ đến giải cứu họ”. Cảnh báo này còn nói thêm: “Chúng ta đã lên đạn và sẵn sàng hành động.” Trong khi đó, các cuộc biểu tình lan rộng ra hơn 100 địa điểm ở 22 trong số 31 tỉnh của Iran.
3/1: Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei nói rằng “những kẻ gây rối phải bị trừng trị”, được coi là tín hiệu cho phép lực lượng an ninh bắt đầu đàn áp các cuộc biểu tình một cách quyết liệt hơn. Các cuộc biểu tình mở rộng đến hơn 170 địa điểm ở 25 tỉnh, với ít nhất 15 người thiệt mạng và 580 người bị bắt, theo HRANA.
6/1: Người biểu tình biểu tình tại Chợ Lớn Tehran cho đến khi lực lượng an ninh giải tán họ bằng hơi cay. Số người chết tăng lên 36, bao gồm hai thành viên lực lượng an ninh Iran, theo HRANA. Các cuộc biểu tình đã lan đến hơn 280 địa điểm ở 27 trong số 31 tỉnh của Iran.
8-9/1: Sau lời kêu gọi của thái tử lưu vong của Iran, một đám đông đã hô vang từ cửa sổ và xuống đường biểu tình vào ban đêm. Chính phủ phản ứng bằng cách chặn Internet và các cuộc gọi điện thoại quốc tế, nhằm cắt đứt liên lạc của đất nước với thế giới bên ngoài. HRANA cho biết bạo lực xung quanh các cuộc biểu tình đã khiến ít nhất 42 người thiệt mạng trong khi hơn 2.270 người khác bị bắt giữ.
Tình hình tại Iran vẫn diễn biến phức tạp, với những động thái cứng rắn từ chính quyền và sự bất mãn ngày càng tăng của người dân. Thông tin từ ABC News cho biết các cuộc biểu tình vẫn tiếp diễn và chưa có dấu hiệu dừng lại.
