Vào ngày 2 tháng 1 năm 1980, phản ứng mạnh mẽ trước việc Liên Xô xâm lược Afghanistan vào tháng 12 năm 1979, Tổng thống Jimmy Carter đã yêu cầu Thượng Viện hoãn việc thông qua hiệp ước vũ khí hạt nhân SALT II và triệu hồi Đại sứ Hoa Kỳ tại Moscow. Động thái này đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ hòa hoãn, với những mối quan hệ ngoại giao và kinh tế thân thiện hơn giữa Hoa Kỳ và Liên Xô, vốn được thiết lập dưới thời Tổng thống Richard Nixon.
Tổng thống Carter lo ngại cuộc xâm lược Afghanistan của Liên Xô, với khoảng 30.000 quân, sẽ đe dọa sự ổn định của các quốc gia láng giềng chiến lược như Iran và Pakistan, đồng thời có thể dẫn đến việc Liên Xô kiểm soát phần lớn nguồn cung dầu mỏ của thế giới. Nhà Trắng đã lên án hành động của Liên Xô là “mối đe dọa nghiêm trọng đối với hòa bình”. Tổng thống Carter yêu cầu Thượng Viện gác lại các cuộc đàm phán phê chuẩn SALT II và triệu hồi Đại sứ Hoa Kỳ tại Moscow, Thomas J. Watson, về nước để “tham vấn”, nhằm cảnh báo Điện Kremlin rằng sự can thiệp quân sự vào Afghanistan là không thể chấp nhận được.
Khi Liên Xô từ chối rút quân khỏi Afghanistan, Hoa Kỳ đã ngừng xuất khẩu một số mặt hàng quan trọng sang Liên Xô, bao gồm ngũ cốc và công nghệ cao, đồng thời tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1980 được tổ chức tại Moscow. Hoa Kỳ cũng bắt đầu bí mật tài trợ cho các chiến binh chống Liên Xô ở Afghanistan. Trong thập niên 1980, dưới thời Tổng thống Ronald Reagan, CIA đã bí mật gửi hàng tỷ đô la đến Afghanistan để trang bị vũ khí và huấn luyện cho lực lượng nổi dậy Mujahideen chiến đấu chống lại Liên Xô. Chiến thuật này đã giúp đánh đuổi quân đội Liên Xô, nhưng cũng làm trỗi dậy chế độ Taliban áp bức và tổ chức khủng bố al-Qaeda của Osama bin Laden.
Năm 1980, Jimmy Carter thất bại trong cuộc bầu cử Tổng thống trước Ronald Reagan, người ủng hộ một chính sách đối ngoại chống Cộng sản mạnh mẽ hơn. Reagan gọi Liên Xô là “đế quốc ma quỷ” và tin rằng Mỹ có trách nhiệm giải cứu thế giới khỏi sự áp bức của Liên Xô. Ông tăng cường đáng kể chi tiêu quốc phòng của Hoa Kỳ và đẩy mạnh cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân với Liên Xô, nền kinh tế của Liên Xô cuối cùng đã không thể theo kịp. Liên Xô sụp đổ vào năm 1991.
Theo tin từ HISTORY.com.
